Codecs
Computergebruik en multimedia zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De eerste multimediamogelijkheden stammen van 1990 en beperkten zich destijds tot geluid. Daarna kwam video, animatie en integratie met muziekinstrumenten en audioapparatuur.
De Windows-omgeving is hiertoe uitgerust met steeds krachtiger wordende programma's, waarmee zelfs complete videofilms gemonteerd kunnen worden, compleet met geluid en overgangseffecten. Ook als je je beperkt tot het afspelen van een videoclip van het internet worden daarvoor ingebouwde Windows-programma's aangesproken.
Dat klinkt simpel, maar vaak genoeg gebeurt het dat een filmpje niet af te spelen is. Dat komt door de talloze videoformaten. Je kunt dit vergelijken met de vele verschillende typen stopcontacten in het buitenland. Daar kun je je föhn of telefoonoplader alleen gebruiken als je de juiste stekkeradapter bij je hebt. In multimediatermen heet zo'n adapter een codec.
Codec
Elke videofilm is in feite een aaneenschakeling van een reeks hoge resolutiebeelden. Om die in een compact bestand op te slaan worden de beelden gecodeerd. Tijdens het afspelen moet die informatie weer gedecodeerd worden naar beelden, die met de Windows Media Player afgespeeld kunnen worden. Het proces van coderen en decoderen wordt verzorgd door de codec. Het is niet meer dan een bestand met vertaalinformatie, dat op je pc aanwezig moet zijn en dat door de Windows Media Player wordt gebruikt.
Ook de ondertitels en metadata, die deel uitmaken van de video, worden samen met de video- en audiobestanden opgeslagen. Dit wordt evenwel niet bepaald door de codec, maar door de zogenaamde 'container'. Op een dvd bijvoorbeeld bevat een dergelijke container meerdere audiosporen en ondertitels.
Er is nog een derde begrip, het 'bestandsformaat', herkenbaar aan de drieletterige bestandsnaamextensie, bijvoorbeeld .AVI of .MPG. Codec en bestandsformaat zijn niet hetzelfde, maar het bestandsformaat is dikwijls wel een aanwijzing welke codec nodig is om het bestand af te spelen.
top
Codecs-overzicht
De bekendste en meest gebruikte codec is MPEG. MPEG staat voor Moving Picture Experts Group, een werkgroep van de ISO/IEC standaardisatieorganisatie. MPEG bevat de belangrijkste codecstandaarden. Maar er zijn er nog veel meer; hier volgen er enkele:
- MPEG1 - Dit is de oudste codec. Hij stamt uit de tijd van de video-cd. Het is het meest wijdverbreid formaat voor digitale video. Ook de MP3-standaard zit hierin besloten.
- MPEG2 - Dit is een doorontwikkeling van MPEG1. De codec kent een hogere compressie en wordt toegepast bij dvd's en digitale televisie.
- MPEG4 - Deze codec is bedoeld om hoge kwaliteit internetvideo te maken en bevat geavanceerde technieken om bestanden nog kleiner te maken. Zo zijn de formaten XviD, DivX en Quicktime gebaseerd op MPEG4.
- MP4 - Dit is het containerformaat voor de MPEG4-codec. De bestandsnaamextensie van videobestanden die hiermee afgespeeld worden is .mp4.
- MPEG21 - MPEG21 is ontwikkeld om de fabrikant de mogelijkheid te geven het gebruik en de verspreiding van zijn digitale materiaal te controleren.
- ASF of Advanced Streaming Format - Dit is het containerformaat voor WMA (Windows Media Audio) en WMV (Windows Media Video). Dit zijn speciaal door Microsoft vervaardigde codecs voor 'streaming'.
- AVI of Audio Video Interleave - AVI is het meest gebruikte 'container'-formaat voor video op de pc.
- WMV of Windows Media Video - In deze bestandsindeling worden audio- en videogegevens gecomprimeerd met de Windows Media Video-codec.
- 3GP - Dit is een vereenvoudigde versie van het MP4-containerformaat.
- FLV - Het FLV-containerformaat wordt gebruikt om Flash-bestanden af te spelen. Ook de meeste FLV-bestanden zijn gecomprimeerd.
- Matroska is een open en universeel containerformaat. De bestandsnaamextensie is meestal .mkv.
- OGM of Ogg Media File - Dit is het standaard containerformaat voor de zogenaamde Ogg-codecs. Het wordt gebruikt in combinatie met XviD gecodeerde video. OGM wordt nog maar weinig gebruikt.
- MOV - Dit is de standaard container voor het QuickTime-formaat van Apple.
- RealMedia - Dit is de standaard container voor het RealVideo- en RealAudio-formaat van Real.
Een van de laatste codecs is VC-1. Deze industriestandaard codec wordt onder meer gehanteerd door het nieuwe Silverlight, Microsofts plug-in voor de nieuwe media-ervaring. Deze codec ondersteunt bovendien WMV en WMA en zit verwerkt in Windows Movie Maker. Doordat hij al compleet geïntegreerd zit in het besturingssysteem, kun je dus gemakkelijk video's afspelen én zelf maken. Een bijkomend voordeel is dat deze codec gratis is, niemand hoeft er geld aan te verdienen.
Het verschil met ASF is dat het AVI-formaat niet 'streamable' is; een AVI-bestand moet je dus altijd downloaden en kan daarna pas worden afgespeeld, terwijl een ASF online kan worden afgespeeld.
WMV en AVI zijn de videoformaten die je in de Microsoft Office-applicaties zoals PowerPoint-presentaties kunt verwerken; MPEG, Real en Quicktime worden door PowerPoint niet of nauwelijks ondersteund.
top
Welke codecs zijn al op je systeem aanwezig?
Hoe meer codecs op je systeem aanwezig zijn, des te meer verschillende videoformaten je kunt afspelen. Om gedetailleerde informatie te krijgen over welke codecs al op je computer aanwezig zijn, zijn er verschillende manieren. Omdat de codecs onder meer gebruikt worden door Windows Media Player kun je via dit programma de gewenste informatie vinden. Onder Windows Vista doe je het volgende.
- Klik op de Windows-knop en kies Alle programma's >> Bureau-accessoires >> Windows Media Player.
- Open het Help-menu en kies Over Windows Media Player.
- Klik onder in het gelijknamige dialoogvenster op de link Informatie voor technische ondersteuning.
Onder Windows XP doe je het volgende:
- Kies Start >> (Instellingen) >> Configuratiescherm
- Klik op de icoon Geluiden en audioapparaten; zie je deze icoon niet klik dan eerst op Klassieke weergave
- Open het tabblad Hardware
- Selecteer in de lijst een van de codecs en klik op de knop Eigenschappen.
top
Welke codec heb je nodig?
Deze vraag is niet juist. Het is onmogelijk om met één codec alle in omloop zijnde videoformaten af te spelen. Je hebt dus meerdere codecs nodig. De vraag moet dan ook in meervoud worden gesteld: Welke codecs heb je nodig?
Voor de gebruiker is het meestal niet duidelijk welke codec werd gebruikt om de video te coderen. Die codec is echter wel nodig om de video af te spelen. Een ding is zeker: als het scherm zwart blijft terwijl je een film probeert af te spelen, dan ontbreekt de daarvoor benodigde codec op je systeem en moet je deze ergens downloaden en installeren.
- De eerste manier om de bijbehorende codec te achterhalen is door de desbetreffende film voor zover mogelijk te starten in Windows Media Player
- Als rechts geen afspeellijst te zien is, klik dan onder Nu afspelen op Lijstdeelvenster weergeven (of bij oudere versies Beeld >> Volledige modus)
- Rechtsklik vervolgens in de afspeellijst op de naam van de video en kies Eigenschappen
Open het tabblad Bestand en kijk wat er staat vermeld achter Audiocodec en Videocodec.
Lukt het niet op deze manier, maak dan gebruik van een tool als Gspot (Engelstalig). Deze onderzoekt het film- of geluidsbestand en geeft informatie over de structuur en de toegepaste codering. Vervolgens kun je op het internet de benodigde codec opzoeken en op je systeem installeren. De tool is niet heilig makend en zit er wel eens naast. Een tweede tool, Sherlock (Engelstalig), kan dan uitkomst bieden.
top
Wat te doen als een video niet wil afspelen?
Als een bepaald mediabestand niet afgespeeld kan worden, zal Windows Media Player automatisch proberen een geschikte codec te downloaden. Lukt dit niet dan krijg je een foutmelding te zien en moet je de ontbrekende codec handmatig downloaden en installeren. Er zijn twee manieren:
- Microsoft stelt een groot aantal codecs beschikbaar, het overgrote deel moet je echter van externe partijen zien te betrekken. Voorop staat dat je gebruik maakt van betrouwbare codecs.
» Download Microsoft-codecs (Engelstalig)
- In de foutmelding van Windows Media Player onderscheid je de vermelding 'vids:XXXX'. De letters XXXX staan hier voor een officiële 4-karakter foutmeldingscode, ook wel FOURCC genoemd. Raadpleeg onderstaande online tabel om te achterhalen welke codec met deze code wordt bedoeld.
» Raadpleeg online tabel met FOURCC codec-codes (Engelstalig)
In de tabel staat bij de meeste codes ook een link naar de site, waar je de codec kunt vinden.
top
