Taalhulpmiddelen voor Word

Microsoft Word 2007 wordt geleverd inclusief een ingebouwde spellingcontrole. Deze is gebaseerd op de officiële Woordenlijst Nederlandse taal, beter bekend als het Groene Boekje. Deze lijst is samengesteld door de Nederlandse Taalunie. Microsoft Office 2003 is standaard uitgerust met de inhoud van het Groene Boekje uit 1995. Sinds 2005 is er een - hevig bekritiseerde - nieuwe spelling. Deze is vanaf 1 augustus 2006 officieel van kracht en zit dan ook standaard in 2007 Office system.

 

Gebruikers van Office 2003 kunnen gratis upgraden naar deze nieuwe spellingcontrole. Niet iedereen is echter gelukkig met de nieuwe spelling, wat geresulteerd heeft in een alternatieve spelling. Deze staat bekend als het Witte Boekje.

 

Op de verschillen tussen beide versies zijn wij al eerder ingegaan in het artikel Aangepaste woordenlijst voor nieuwe spellingsregels.

 

 

 

Als Office-gebruiker beschikt u dus standaard over de 'groene' spellingregels. Dat neemt niet weg dat er van het Groene Boekje ook nog een elektronische versie los op cd-rom verkrijgbaar is. Hebt u die als Word-gebruiker nodig? Voor het controleren van de spelling niet, maar deze losse versie heeft wel als voordeel dat u in een apart scherm de volledige inhoud van het Groene Boekje elektronisch kunt raadplegen. Klik na installatie in Word 2007 in de werkbalk Elektronisch Groene Boekje op de groene knop met de G (kies Invoegtoepassingen >> Aangepaste werkbalken >> Elektronisch Groene Boekje) en er verschijnt een apart dialoogvenster met een zoekbalk en daaronder links de woordenlijst op alfabet en rechts een venster waarin niet alleen de correcte spelling van het geselecteerde woord wordt gepresenteerd, maar ook afbreekmarkering(en), werkwoordsvervoegingen en meervoudsvormen.

 

Via Knippen (Ctrl+C) en Plakken (Ctrl+V) kunt u gevonden informatie overhalen naar Word. Staat de cursor tijdens het activeren van het woordenboek in een woord, dan zal deze direct in het woordenboek worden opgezocht en in het rechter venster worden getoond. Via de knop Leidraad kunt u de complete tekst van de Leidraad, de tekst met uitleg van de nieuwe spellingregels, eventueel raadplegen. Onhandig is dat deze alleen in PDF-formaat meegeleverd is. U dient dus over een PDF-reader te beschikken. Handiger zou zijn geweest als deze informatie in HTML-formaat zou worden aangeboden.

 

Kijk hier voor meer informatie over het Elektronisch Groene Boekje.

 

 

De witte spelling is samengesteld door het Genootschap Onze Taal en heeft als uitgangspunt het aanbieden van een praktische spelling, gebaseerd op minder en eenvoudiger regels. De witte spellingregels sluiten volgens de makers beter aan bij de dagelijkse taalpraktijk en de intuïtie van de taalgebruiker. De Volkskrant, Trouw, NRC Handelsblad, Vrij Nederland, Elsevier, de Gaykrant, de NOS, de Wereldomroep en nog diverse andere bladen en organisaties hebben van meet af aan gekozen voor de witte spelling. Hierdoor kan de witte spelling nu al rekenen op een grote groep gebruikers.

Prisma brengt de witte spellingregels in boekvorm en elektronisch op de markt. Het Witte Boekje & Witte Speller voor Word bestaat uit een woordenboek plus cd-rom. Bent u alleen geïnteresseerd in de elektronische versie, dan is er De Witte Speller op cd-rom voor Word. Deze Witte Speller werkt in Word-versies vanaf 1997 en overschrijft bij installatie de standaard spellingchecker van Word. Jammer, is dat dit programma niet over een apart programmavenster beschikt waarin de inhoud van het Witte Boekje elektronisch kan worden geraadpleegd. Verwijdert u het programma, dan zal de oorspronkelijke spellingchecker van Word 2007 weer worden geactiveerd. Na installatie merkt u dus verder niets van de aanwezigheid van de witte spelling. De spellingcontrole van Word 2007 werkt als vanouds.

 

Klik hier voor meer informatie over de Witte Speller op cd-rom voor Word.

 

Het meest uitgebreide elektronische woordenboek is de veertiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, kortweg de 'Dikke Van Dale'. De inhoud van deze editie is volgens de officiële spelling 2005 van de Nederlandse Taalunie. Op de cd-rom versie vindt u niet alleen het complete woordenboek, maar ook 'bonusmateriaal' in de vorm de oerversie van de Grote Van Dale uit 1864, jaarboek taal 2007 en 2008. Deze jaarboeken bevatten nieuwe trefwoorden die de Nederlandse taal de afgelopen jaren hebben verrijkt. Ze zijn als zelfstandig woordenboek te raadplegen, maar ook geïntegreerd in de Grote Van Dale. De toevoegingen uit deze jaarboeken zijn dan herkenbaar aan het jaartal. Het jaarboek taal 2009 is elektronisch tegen betaling te downloaden.

 

 

 

Na installatie is de Dikke Van Dale binnen Word 2007 aan te roepen, maar ook als stand-alone applicatie beschikbaar. Dat laatste is handig, want dan kunt u het woordenboek ook naast andere applicaties gebruiken en raadplegen. De werking binnen Word 2007 is eenvoudig: ga op een woord staan en klik op de icoon Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal 14 (kies Invoegtoepassingen >> Aangepaste werkbalken >> Van Dale Grote woordenboeken). Het dialoogvenster Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal 14 verschijnt met daarin de correcte spelling van het desbetreffende woord, heldere en moderne definities, stijl- en vaktaalmarkering, veel hedendaagse voorbeeldzinnen, uitdrukkingen en spreekwoorden. Betekenisverwante woorden, zoals synoniemen, staan bij de betreffende betekenis.

 

 

 

 

Uitspraakinformatie wordt in gewone lettertekens gegeven en behalve werkwoordsvervoegingen en meervoudsvormen zijn ook de trappen van vergelijking opgenomen. Het programma biedt veel zoekmogelijkheden met onder meer jokers, volledige tekst en op woordsoort. Het plaatsen van gevonden informatie in het Word-document gaat ook nu weer via Knippen (Ctrl+C) en Plakken (Ctrl+V).

 

 

Voor een reguliere spellingcontrole voldoet de ingebouwde spellingchecker van Word 2007 natuurlijk prima. Wilt u uw teksten volgens Het Witte Boekje op spelling controleren, dan dient u deze woordenlijst in de vorm van de Witte Speller voor Word apart aan te schaffen. De meeste taalinformatie krijgt u echter door gebruik te maken van een elektronisch woordenboek. De 'Dikke Van Dale' biedt verreweg de meeste taalinformatie. Handig is ook dat deze stand-alone kan draaien, zodat u ook buiten Word 2007 altijd het woordenboek kunt raadplegen. Wilt u af en toe de betekenis van een woord opzoeken, dan kunt u terecht op het on-line woordenboek van het Van Dale Taalweb