De politiek

 

 

 

We hebben afgesproken bij Trude Maas thuis in Westbroek, op nog geen half uur rijden van mijn woonplaats. Een stukje Nederland dat ik niet eens ken en werkelijk prachtig is met al haar groen. Het huis ligt verscholen, aan een vennetje. Ik begrijp dat ze hier kantoor houdt: de natuur geeft inspiratie. In haar kantoor val ik voor de verandering maar eens met de deur in huis; ze mag alleen ja of nee zeggen.

 

Zijn wij in Nederland goed op weg om op een nieuwe manier te werken? Korte aarzeling: "Ja". Lopen wij voor op andere landen? "Ja." Lost het nieuwe werken het fileprobleem op? "Nee." Is een andere manier van werken de oplossing voor het AOW-vraagstuk dat op ons afkomt? "Ja." Wordt er in de Eerste Kamer gewerkt volgens dit principe? "Ja." Bent u zelf een nieuwe werker? "Ja, ik doe niet anders."

 

"In de relatie met mensen op het werk is er dus ook veel aan het veranderen."

 

Het kost Trude Maas geen moeite om ja en nee te zeggen, en dat voor een politica! Maar het leven is nu eenmaal niet zo simpel en dus willen we uitleg. Maas: "Ik bekijk het nieuwe werken langs drie lijnen. Door het toeval van een paar slimme beslissingen van de overheid, een aantal jaren geleden, zijn de mogelijkheden om anders te gaan werken gecreëerd. Er liggen snelle verbindingen in ons land, we hebben een dicht netwerk voor mobiele telefonie en er zijn veel PC's. Dus de infrastructuur is er."

 

"Dan hebben we de ontwikkeling van onze economie. We hebben steeds minder mijnwerkers gekregen en meer mensen zoals jij en ik. Mensen die niet afhankelijk zijn van één werkplek. Ik zit dan wel één dag bij Hay en daar heb ik een secretaresse. Zij werkt bijvoorbeeld vijf dagen voor mij, terwijl ik er maar één dag ben. In de relatie met mensen op het werk is er dus ook veel aan het veranderen.

 

Wij bellen en mailen gedurende de hele week, maar zien elkaar maar af en toe. Vroeger kwam de secretaresse met een blocnote langs om de afspraken door te nemen. En punt drie is dat we hierdoor opnieuw werk als gemeenschap aan het ontdekken zijn. Dit zijn we een beetje kwijtgeraakt. Want de vraag is; Van wie is het bedrijf nu eigenlijk? Van de aandeelhouders of heeft de arbeidsgemeenschap er ook nog iets mee te maken? Werk is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, naar elkaar zwaaien. Op het werk laten mensen hun vakantiefoto's zien en waar men überhaupt weet dat je op vakantie bent."

 

"Omdat je altijd kan werken is de verleiding groot."

 

"De cohesie die ontstaat om met elkaar te werken is een groot goed. In dat op afstand werken en rationeel denken dat je elkaar niet hoeft te zien om je werk te kunnen doen, schuilt natuurlijk een gevaar. Je moet wel commitment creëren. De simpelste manier daarvoor is elkaar te zien, te voelen en te ruiken en samen koffie te drinken, dat wil jij trouwens misschien wel..." Ik wil graag een glaasje water, en hoor Maas verder uit.

 

"Je ziet dat kantoren meer loungeachtige omgevingen worden. Bij Twynstra en Gudde worden de hele dag door in het restaurant minivergaderingen gehouden. Blijkbaar vinden ze het prettig dat er een aantal clubjes her en der zitten en dat ze elkaar kunnen zien. Ze kunnen namelijk ook in een kamer gaan zitten. Voer voor psychologen, maar wat duidelijk is, is dat mensen contact willen, vandaar ook dat eindeloos mobiel bellen."

 

Dan zou je kunnen zeggen dat dit nieuwe werken helemaal niet goed is voor de maatschappij, we verliezen elkaar nog meer uit het oog? "Het gaat natuurlijk om de balans. Hoe vaak ben je op kantoor en hoeveel thuis, of op een andere plek? Er is eerder een gevaar dat mensen moeite hebben om werk en privé te scheiden. Omdat je altijd kan werken is de verleiding groot. Managers vinden het lastig als ze hun mensen niet zien, hoe moeten ze dan managen? Maar de angst dat de thuiswerkers niet hard zouden werken is onterecht. Uit onderzoek blijkt het tegendeel. Het is duidelijk dat deze generatie MBA-opgeleide managers erg moet wennen aan deze manier van werken. Zij hebben alleen geleerd om te tellen. In MBA zit geen psychologie!" Dan loopt die opleiding achter.

 

Trude Maas, die veel verstand heeft van onderwijs en opleiden, reageert snel: "Dat is ook zo, maar het onderwijs loopt altijd achter. Onderwijs is: iets wat je geleerd hebt doorgeven aan een ander. Dat onderwijs na-ijlt is dus logisch. Maar het zou zeker goed zijn om de 'human factor' in dit soort opleidingen een prominente plaats te geven. Er komen daar toch mensen die hopen dat ze later belangrijke functies gaan krijgen, en een aantal krijgt dat ook. Tot nu toe is het zo dat de managers die goed kunnen tellen op hoge posities komen en beroemd worden; er moet ook een aantal voorbeelden komen dat voor die andere factor staat. Wat dat betreft is Interpolis een mooi voorbeeld. Het is heel belangrijk dat er iconen zijn om die menselijke kant een gezicht te geven. Zij kunnen anderen inspireren."

 

"Wij ervaren die auto als een lekker klein huisje, waar we eigenlijk graag inzitten."

 

Ik vroeg u of het nieuwe werken een oplossing is voor het AOW-vraagstuk, u zei ja, hoezo? Trude Maas: "Ik zie om me heen dat mensen, die aan het einde van hun carrière zijn, door middel van de technische mogelijkheden kiezen om een soort portfolio van werkzaamheden op te bouwen. Ze werken dan niet meer van negen tot vijf voor één baas. Ze kunnen zelf hun tijd indelen, wat weer goed is voor het fileprobleem trouwens, en ze houden het langer vol. Als je ouder bent en in je werkende leven veel contacten hebt opgebouwd dan kan je het ook zo doen. Verder geeft het de mogelijkheid voor veel meer mensen om aan te haken, waardoor arbeidsparticipatie omhoog gaat."

 

Toch gaf u eerder aan dat het nieuwe werken ons fileprobleem niet oplost, terwijl als u het zo stelt, dit wel degelijk mogelijk zou moeten zijn. "Nou ja, ik denk dat half Nederland op maandagochtend om negen uur nog de planningsvergadering heeft. Er zitten nog zoveel automatismen in ons denken. Waarom zou die niet op woensdagmiddag kunnen? Maar er is nog wat anders. Wij ervaren die auto als een lekker klein huisje, waar we eigenlijk graag inzitten. Die auto is een persoonlijk ding, iets van ons. Vandaar dat het zo moeilijk is om mensen er uit te krijgen. We moeten wel tien dingen doen om de files op te lossen, en het nieuwe werken kan daar een (belangrijke) bijdrage aan leveren."

 

Tot slot, het nieuwe werken in de Eerste Kamer. Als ik de beelden van die statige Kamer zie op televisie en, met alle respect, al die niet al te jonge senatoren dan schiet ik in de lach als u zegt dat u daar wel degelijk bezig bent met modern werken. Stemmen gaat ook nog gewoon met hand opsteken.

 

Trude Maas antwoordt open en spontaan, zoals ze het hele gesprek al is: "Over dat antwoord heb ik ook even nagedacht. Ik heb vooral ja gezegd omdat het me de kans gaf om aan te geven dat het nieuwe werken niet alleen maar gaat over de techniek. Hoewel ook de techniek er voor zorgt dat ik via het onvolprezen informatiecentrum van de Kamer allerlei informatie online kan opvragen. Maar dat is nu bijna vanzelfsprekend. Het gaat er meer om dat, als ik mensen wil spreken voor mijn werk in de Eerste Kamer, ik niet naar Den Haag hoef. Er liggen nu een aantal wetten klaar voor het hoger onderwijs. Als ik me daarover verder wil informeren kan dat ook hier thuis of in Utrecht, om maar wat te noemen. Dat je niet alleen op de plek van je kantoor maar overal kan werken, daar is de Eerste Kamer met al die rare parttimers een prima voorbeeld van."