Er wordt nogal eens hoog opgegeven over het geweldige reputatiesysteem dat online instituties zouden zijn. Zo noemt de peer-to-peer-bank Zopa de betrouwbaarheidsrating die iemand heeft op de online marktplaats eBay als een prima graadmeter. Helaas gaat die vlieger maar tot zekere hoogte op. Dat blijkt uit het volgende voorbeeld over de macht van zogeheten 'Power Sellers' op eBay.
Door Rob Creemers en Jaap Bloem
Mensen die op eBay het predikaat 'Power Seller' hebben, hebben vaak ook een onbesproken conduitestaat. Dat wil zeggen: hun betrouwbaarheid is honderd procent. Die rating zegt echter niet altijd even veel. Het gaat om de gegevens die erachter zitten, zoals het verhaal van Power Seller 'Narro' laat zien.
Narro heeft tienduizenden eBay-transacties op zijn naam staan, maar valt regelmatig door de mand, bijvoorbeeld wanneer kopers ontdekken dat hij tweedehands spullen in een nieuwe verpakking verhandelt. Narro hanteert weliswaar aantrekkelijk lage prijzen, maar toch: gebruikt is niet nieuw.
Wie Narro wil straffen voor zijn gluiperige gedrag door hem een downgrade te geven, krijgt er van Narro onherroepelijk zelf eentje toebedeeld. Maar, hoe klein de smet op het blazoen van Narro met zijn tienduizenden transacties ook is, deze Power Seller wil zijn zogenaamde honderd procent betrouwbaarheid dolgraag behouden. De koper op zijn beurt baalt als een stekker van Narro's downgrade, want op laten we zeggen tien transacties betekent Narro's duim-omlaag een vertrouwensvermindering van tien procent.
Dat is volledig ten onrechte, want onze koper heeft netjes binnen de tijd betaald. Maar zo zijn de spelregels op eBay nou eenmaal: koper en verkoper mogen elkaar bewieroken of afbranden, al naar gelang hun stemming.
Bij een negatieve beoordeling door een koper, die Power Seller Narro steevast op dezelfde manier beantwoordt, stelt deze vervolgens ook altijd een reputatieschikking voor. Mits hij niet al te zwaar benadeeld is, gaat elke koper daar maar wat graag op in. Doordat Narro en de koper met wederzijds goedvinden allebei hun negatieve beoordeling intrekken kan de koper immers zijn tien procent vertrouwensbreukperceptie wegpoetsen.
Dit betekent kortom dat een duim-omlaag-annex-schikkingsvoorstel voor een Power Seller een machtig wapen is om zijn eigen stoepje schoon te houden, maar het is natuurlijk je reinste chantage.
Deze misstand was voor de Texaan Win Bent, van Toolhaus.org, aanleiding om een stukje software te bouwen dat alle schikkingen en negatieve beoordelingen van Narro en anderen onmiddellijk uit een eBay-doopceel kan vissen. Alle transacties en beoordelingen blijven namelijk op eBay bewaard, alleen telt een terugtrekking van een negatieve beoordeling niet mee in het betrouwbaarheidspercentage.
De tool van Win Bent is ontzettend handig, want probeer maar eens zelf handmatig de tienduizenden transacties van een Power Seller na te gaan, op zoek naar alle vervelende ervaringen van andere kopers. Die vallen in het verkoopvolume natuurlijk volstrekt in het niet. Gelukkig haalt het programma van Bent automatisch alle negatieve reacties en geschikte transacties boven water, en kan daarmee de hoge betrouwbaarheid van Power Sellers in het juiste daglicht stellen.
De Canadese documentaire was op 19 november 2007 met Nederlandse ondertiteling te zien op TV5 Monde.
| 
