Bijna een halve eeuw geleden constateerde de Amerikaan Paul Converse, een belangrijke bedrijfswetenschapper uit die tijd, dat we ons bevinden in een 'gadget-economie'. Dat wisten we toen al lang, want begin 1935 stond het pontificaal in een populair magazine. Gadgets vertegenwoordigden toen in de Verenigde Staten een economische waarde van honderd miljoen dollar op jaarbasis. Dat was nogal wat.
Door Rob Creemers en Jaap Bloem
Wat een gadget precies is, weten we allemaal. Een gadget is een hopelijk handig hebbeding, dat betaalbaar is en waarmee we in principe best zonder kunnen. Die definitie stond in 1935 ook in dat magazine. Een gadget is 'something that we would like too own, if it doesn't cost too much, yet something that we can do without if we absolutely must.'
 Nou én, zult u misschien zeggen, dat gaat dan toch helemaal nergens over. Een begrijpelijke reactie, maar ze slaat de plank wel faliekant mis, zeker in het huidige tijdsgewricht. Tegenwoordig hebben we de Microsoft-gadgets, de Gadget-ventures van een niet nader te noemen zoekmachine, en is het de trend, dat wijzelf uiteindelijk de belangrijkste gadgets worden die er zijn. Radio hat
Het icoon van alle moderne gadgets is ongetwijfeld de mobiele multimediaspeler, al dan niet verpakt in een mobiele telefoon. Maar in 1949 werd er al hard nagedacht hoe we van de moderne elektronica een fashion statement konden maken. Waarom eigenlijk geen radiohoed, was toen een van de ingevingen. Het antwoord is simpel: het ding zou toch te log en te zwaar zijn, en slechts bruikbaar bij droog weer. Maar als het dan te warm is, dan zet je zo'n hoedje natuurlijk niet op.
Daaruit kunnen we leren dat productontwikkeling een kwestie is van 'sense & simplicity'. Immers, de mens is de maat van alle dingen. Wij bepalen welke dingen er zijn en welke niet. Deze formulering hebben we te danken aan de Griekse filosoof Protagoras, die in de vijfde eeuw voor Christus leefde.
Het zijn open deuren en waarheden als koeien: de definitie van gadget, sense & simplicity, en het inzicht dat de menselijke maat leidend is. Maar dicht bij de mens, zijn belevingswereld en zijn portemonnee blijven - dat is natuurlijk een belangrijke boodschap. Tegenwoordig is dat makkelijker dan ooit. Omdat het netwerk en de hardware er klaar voor zijn, kunnen we ons nu uitleven in de meest uiteenlopende softwarefunctionaliteit. Microsoft-gadgets en de Gadget-ventures van die niet nader te noemen zoekmachine zijn er mooie voorbeelden van.
Veelbelovende nieuwe gadgets
Een schitterende gadget die ons leven op een aangename manier kan verrijken is de Mscape van Hewlett-Packard. Mscape maakt bijvoorbeeld de combinatie mogelijk van een virtuele spelwereld, die als laag draait op een simulatie van de echte wereld (denk aan Microsoft Virtual Earth). Op die manier kun je een schat zoeken in een middeleeuws kasteel dat bijvoorbeeld eigenlijk gewoon het Amsterdamse Centraal Station is. Natuurlijk is Mscape tevens een platform waarop we infotainment-, entertainment- en edutainment-toepassingen kunnen programmeren.
Nog dichter bij de mens staan nieuwe ontwikkelingen als Virtual Me van Endemol en Electronic Arts. Je maakt je eigen avatar en kunt daar vervolgens mee op avontuur in Big Brother-achtige settings. 'Virtual me, Set Yourself Free' luidt heel toepasselijk de slogan. Verder is het niet ondenkbaar dat onze virtuele ikken binnenkort autonoom namens ons optreden, om te beginnen als 'levend' antwoordapparaat. In zo'n situatie, waar computerpionier Alan Turing zestig jaar geleden al vol van was, meldt onze virtuele ik niet alleen dat we even niet beschikbaar zijn, maar neemt zij of hij gewoon de boodschap aan en kijkt bijvoorbeeld alvast in de agenda naar een handig moment om te gaan shoppen, te squashen, eens bij te praten. Noem maar op.
Digitale onsterfelijkheid
Met zo'n scenario van autonoom optredende virtuele ikken zijn we aanbeland bij de poorten van de onsterfelijkheid. Om de rockgroep Queen te parafraseren: 'We are the gadgets, my friend. We'll keep on living, there's no end.' Dat klinkt misschien wat theatraal, maar het is in feite nu al zo. Van hoeveel mensen blijft na hun dood niet de uitkering doorlopen, en van hoeveel overledenen leven de profielen niet nog een hele tijd door op MySpace, Hyves en wat dies meer zij?
Het komende decennium zal onze gadget-economie floreren als nooit tevoren en zullen gadgets nog relevanter worden voor de ontwikkeling van de mens. Met name de digitale deelidentiteiten die we zullen hebben via onze intelligent agents - al dan niet 'belichaamd' als avatars - zullen leiden tot een situatie waarin zinvol gespleten persoonlijkheden de normaalste zaak van de wereld zijn. | 
