Excel-werkboek downloaden, dat uit de volgende werkbladen bestaat:" />
Klik hier om Silverlight te installeren*
NederlandWijzigen|Alle Microsoft sites
Microsoft
Zeker Ondernemen 
|Contact|Mijn gegevens|Nieuwsbrieven|RSS|Zeker Ondernemen +
Financieel management

Kengetallenboom in Excel

Voor het adequaat besturen van een bedrijf of processen wordt vaak gebruik gemaakt van cijfers zoals ze voorkomen in jaarrekeningen, maandelijkse resultaten of planningen. Die cijfers op zich geven slechts een grootheid of meeteenheid aan (bedragen of aantallen). Kengetallen daarentegen geven een verhouding aan tussen twee grootheden of eenheden (bijvoorbeeld winst/omzet), waardoor snel inzicht kan worden verkregen in een bepaald proces. Ze worden ook wel ratio's genoemd.
 
 
Download
 
Gerelateerde training
 
Voor deze training en down-load moet u lid zijn van Zeker Ondernemen +. U kunt zich hiervoor gratis aanmelden.
 
Doel en vastleggen kengetallen
Werken met de kengetallenboom
Toegepaste formules
Formules op het werkblad kengetallen

Soms worden in de praktijk ook aantallen (bijvoorbeeld het aantal personeelsleden) of afgeleide getallen (bijvoorbeeld gemiddelden, totalen) als kengetallen beschouwd. Andere termen die u in dit verband kunt tegenkomen zijn: kerncijfers en Key Performance Indicators (KPI).
 
Kengetallen kunnen naar aard worden onderscheiden in:
  • Financiële kengetallen
  • Niet-financiële of operationele kengetallen 
     
Kengetallen kunnen betrekking hebben op de gehele onderneming of een gedeelte daarvan. Door de kengetallen te ordenen ontstaat er een kengetallenboom.
 
Dit artikel concentreert zich op de zogenaamde DuPont-kengetallenboom. Het DuPont-systeem werd in 1919 door het chemieconcern E.I. du Pont de Nemours and Company ontwikkeld en wordt ook tegenwoordig nog zeer veel gebruikt. Het DuPont-schema geeft schematisch weer hoe bepaalde grootheden in de resultatenrekening en de balans met elkaar samenhangen.
 
Afbeelding: Dupont kengetallenboom
 

Doel en vastleggen kengetallen

Het uitgangspunt van kengetallen is het verdichten van individuele data-elementen om complexe verhoudingen met behulp van een meeteenheid weer te geven, zodat ze vanuit zakelijk oogpunt gezien beter en gemakkelijker te interpreteren zijn. Samengevat dienen kengetallen voor:
 
  • Beoordeling in de tijd
  • Vergelijking met branche
  • Vastlegging van gewenste doelen
  • Vergelijking begrote met werkelijke kengetallen.
 
Het traject voor het werken met kengetallen bestaat uit de volgende stappen:
 
>> Selecteren van de gewenste kengetallen
Een belangrijk uitgangspunt is het selecteren van de kengetallen waarop u kunt sturen. Welke factoren veroorzaken een bepaald resultaat? Hoe hangen de diverse zaken met elkaar samen? Probeer niet in de valkuil te lopen door teveel kengetallen te willen selecteren. Daardoor verliest u het overzicht.
 
>> Definitie van kengetallen
Elk kengetal zal moeten worden gedefinieerd, dat wil zeggen welke basisgetallen zijn er nodig, hoe komt de berekeningswijze tot stand etc.
 
>> Verzamelen van gegevens
De kengetallen kunnen afkomstig zijn of afgeleid worden uit diverse systemen: ERP, personeelsinformatiesysteem, salarisadministratie, webpagina's en andere systemen.

>> Verwerken van de gegevens
Het verwerken van de gegevens tot bruikbare informatie geschiedt in Excel. kan namelijk (interactief of m.b.v. VBA) gegevens gestructureerd inlezen in de vorm van een database. Ook kunt u gebruik maken van andere Excel-werkbladen, zolang ze in logische en gestructureerde tabellen zijn vastgelegd.
 
>> Presentatie van de informatie
De resulterende kengetallen worden grafisch weergegeven of in de vorm van tabellen. Nog inzichtelijker wordt uw rapportage als de kengetallen in een ‘kengetallenboom' worden gepresenteerd.
 

Werken met de kengetallenboom

Behorende bij dit artikel kunt u een voorbeeld Excel-werkboek downloaden, dat uit de volgende werkbladen bestaat:
  • Balans
  • Resultaten
  • Kengetallen
  • Lijst
 
Uiteraard kunt u de hier ingevulde gegevens vervangen door de cijfers, die voor uw eigen situatie van toepassing zijn.
 
Als voorbeeld worden in dit DuPont-schema (ook wel ROI-schema genoemd) met behulp van de keuzelijsten bovenaan twee jaren met elkaar vergeleken. De gegevens zijn afkomstig uit twee afzonderlijke werkbladen: resultatenrekening en balans.
 
Afbeelding: Balans
 
 
Zowel aan de resultatenrekening als aan de balans zijn twee hulpkolommen toegevoegd, namelijk jaar1 en jaar2. Deze corresponderen met de twee keuzelijsten in het DuPont-schema. Let op dat de tabel zo is opgebouwd dat begonnen wordt met het lopende jaar, teruglopend in de tijd. Verder ziet u hier in een aanvullend werkblad (genaamd lijst) de jaren afgebeeld.
 
In het werkmodel is gebruik gemaakt van een zestal bereiknamen. De afbeelding laat zien welke bereiknamen zijn toegepast.
 
De jaren in kolom A en de teller in kolom B corresponderen met de eerste keuzelijst in het DuPont-schema. De jaren in kolom C en de teller in kolom D corresponderen met de tweede keuzelijst. U kunt de keuzelijst aanmaken via de menu-optie Beeld >> Werkbalken >> Formulieren. Klik dan eenmaal op de button Keuzelijst en teken het besturingselement in het werkblad. Via een rechtsklik op het besturingselement kunt u via de verkorte menu-optie Besturingselement opmaken andere instellingen opgeven, zie onderstaande voorbeelden.
 
Afbeelding: Format Control - lijst jaren1
 
 
Afbeelding: Format Control - lijst jaren2

Met behulp van slimme formules is een dynamisch aflossingschema te maken. Dat wil zeggen dat wanneer bepaalde inputvariabelen wijzigen het aflossingschema automatisch wordt herberekend. Een belangrijk uitgangspunt bij het maken van een rekenmodel is het scheiden van de inputvariabelen en de output.
 

Toegepaste formules

Met de VERSCHUIVING functie kunt u vanuit een bepaalde cel een x aantal rijen en een y aantal kolommen opschuiven om vervolgens de betreffende celinhoud op te pakken. Deze functie is toegepast in de formules voor jaar1 en jaar2 in de hulpkolommen van de resultatenrekening en balans (zie werkbladen Resultaten en Balans):
 
B4 =VERSCHUIVING(B4;0;TellerJaren1+1)
C4= VERSCHUIVING(C4;0;TellerJaren2)
 
Door deze formules naar beneden te kopiëren zijn alle rijen tot en met 18 van de formules voorzien. De VERSCHUIVING functie bevat drie verplichte argumenten:
  • Startcel: de cel in de hulpkolom.
  • Aantal rijen naar beneden of boven vanuit de startcel: in dit geval nul rijen, omdat de formule betrekking heeft op een en dezelfde regel.
  • Aantal kolommen naar rechts: wordt bepaald door de bereiknaam TellerJaren1 of TellerJaren2, welke gekoppeld is met de keuzelijst in de het kengetallenblad.
 
In de VERSCHUIVING functie moet in kolom Jaar1 bij het laatste argument 1 worden opgeteld vanwege de kolom Jaar2. Door deze kolom moet de functie een extra kolom opschuiven om het juiste getal op te kunnen halen.
 

Formules op het werkblad kengetallen

Het kengetallenblad is voorzien van diverse achtergrondkleuren. De vakjes met de kengetallen zijn omkaderd met randen. De jaren in de vakken zijn verbonden met de bereiknamen Jaar1 en Jaar2. Hiervoor zijn de volgende INDEX formules gebruikt:
 
Jaar1=INDEX(LijstJaren1;TellerJaren1)
Jaar2=INDEX(LijstJaren2;TellerJaren2)
 
De cijfers zelf zijn direct gekoppeld met de desbetreffende cellen van de werkbladen Balans en Resultatenrekening. Dit kan nog verder worden gedynamiseerd door middel van een VERT.ZOEKEN functie, maar dan moet u wel in de oranje vakjes dezelfde omschrijvingen gebruiken als in de balans en resultatenrekening.
 

Tot slot

Dit artikel laat zien hoe data verzameld wordt en verwerkt wordt tot een professionele presentatie met een interactieve kengetallenboom. Het model kan nog verder worden uitgebreid met VBA waardoor automatisch nieuwe downloads in het werkboek worden ingeladen. Ook is het mogelijk om deze interactieve tabel in een PowerPoint-presentatie op te nemen. 
 

Gerelateerde artikelen

 
Beoordeel deze pagina

1 2 3 4 5 6 7 8 9
Slecht Goed
Vind een IT specialist.
Kies uw provincie.

Uitgebreid zoeken
Vind een Microsoft-gekwalificeerde small business-technologiespecialist in uw omgeving.

Abonneer u op de nieuwsbrief
Downloads
Downloads
Gratis: meer dan 25 praktische downloads voor ondernemers

Wat zoekt u?

Zoek
RSS Zeker Ondernemen
 Ontvang de laatste artikelen van Microsoft Zeker Ondernemen via uw RSS-reader. (Wat is RSS?)
RSS Zeker Ondernemen
.

©2008 Microsoft Corporation. Alle rechten voorbehouden. Contact opnemen |Gebruiksvoorwaarden |Handelsmerken |Privacyverklaring