Opstartproces van Windows XP uitgespit

Het bootproces van Windows XP bestaat uit vijf fasen te weten:

 

 

Windows XP raadpleegt tijdens het opstarten van het besturingssysteem verschillende bestanden. Elke fase heeft daarbij zijn eigen kenmerkende opstartbestand(en). Als u weet welke bestanden bij welke fase horen bent u beter in staat problemen op te lossen. Alvorens de diverse fasen een voor een door te nemen, beginnen we met een overzicht van de opstartbestanden, waarvan boot.ini wel een van de belangrijkste is.
 

Hieronder vindt u een overzicht van alle bestanden die tijdens het opstarten worden gebruikt. De verwijzing naar systemroot (aangeduid met %systemroot%) is het pad naar de directory waarin Windows XP is geïnstalleerd. Dit is c:\Windows, als u ten minste tijdens de installatieprocedure niet van de standaarddirectory bent afgeweken. Wilt u deze systeembestanden zien, dan moet u ze zichtbaar maken, want ze zijn standaard verborgen. U doet dit als volgt:

 

 

Overzicht van de bestanden die tijdens het opstartproces van Windows XP Professional worden gebruikt:

Tijdens de installatie van Windows XP Professional wordt boot.ini automatisch aangemaakt en in de hoofdmap van de actieve partitie opgeslagen. Het bestand NTLDR gebruikt de informatie in boot.ini om - indien van toepassing - het opstartmenu weer te geven: dit is het menu waarin u kunt kiezen met welk besturingsysteem u wilt werken, bijvoorbeeld Windows XP of een andere Windows-versie, die op een andere partitie is geïnstalleerd. Het bestand boot.ini bestaat uit twee delen: boot loader en operating system. Een voorbeeld van het boot.ini-bestand kan er als volgt uitzien:

 

[boot loader]
timeout=30
default=multi(0)disk(0)rdisk(0)partition(2)\Windows

 

[operating systems]
multi(0)disk(0)rdisk(0)partition(2)\Windows="Microsoft Windows XP Professional" /fastdetect
multi(0)disk(0)rdisk(0)partition(1)\WINNT="Windows NT Workstation Version 4.00"
multi(0)disk(0)rdisk(1)partition(1)\WINNT="Windows NT Server Workstation 4.00 [VGA mode]" /basevideo /sos
C:\CMDCONS \BOOTSECT.DAT="Microsoft Windows Recovery Console" /cmdcons

 

De informatie in het onderdeel [operating systems] hangt af wat er op uw pc is geïnstalleerd. Zo wordt Windows NT 4.0 of Windows 2000 alleen in het menu opgenomen wanneer u Windows XP Professional installeert en het andere besturingssysteem op een andere partitie van dezelfde computer is geïnstalleerd. Dit onderdeel bevat ook de Advanced RISC Computing (ARC) paden, zoals multi(0)disk(0)rdisk(1)partition(2). Hierin staat de informatie die naar de bijbehorende opstartpartitie van de computer verwijst. De naam van de ARC-paden is als volgt opgebouwd:

 

Met deze parameters is de functionaliteit van boot.ini af te stellen. Hier volgt een overzicht van de mogelijkheden.

 

U weet nu welke parameters in boot.ini verantwoordelijk zijn voor het opstartproces. Om deze parameters in te stellen dient u boot.ini te wijzigen. Veel instellingen kunt u wijzigen via het Systeemconfiguratievenster (via het configuratiescherm) of anders handmatig via de Kladblok-editor. Zo kunt u mogelijke computerproblemen oplossen. U moet er wel rekening mee houden dat boot.ini een systeembestand is. Tijdens de installatie van Windows XP krijgt het bestand de kenmerken Read-only en system toegewezen. Wilt u het kunnen veranderen, dan moet u deze kenmerken eerst wijzigen:

 

 

De bestandskenmerken kunt u ook wijzigen vanaf de opdrachtprompt. Dit doet u via:

 

Wanneer de computer wordt opgestart dan initialiseert en lokaliseert de XP-computer eerst het opstartgedeelte van de vaste schijf. Deze fase gaat vooraf aan het eigenlijke opstartproces en bestaat uit vier stappen:

 

Nadat het NTLDR-bestand in het geheugen is geladen, wordt informatie verzameld over de hardware en de te gebruiken stuurprogramma's. De opstartfase raadpleegt achtereenvolgens deze bestanden:

 

 

De opstartfase bestaat uit vier stappen: initiële opstartlader, selectie van het besturingssysteem, hardwaredetectie en tot slot de selectie van de configuratie. Tijdens de eerste stap (initiële opstartlader) stelt de hardware zich correct in om samen te werken met drivers en het via NTLDR gekozen besturingssysteem.

 

NTLDR laat een selectiescherm zien, waarin de beschikbare besturingssystemen worden weergegeven. U dient binnen een bepaalde tijd een besturingssysteem te selecteren. Kiest u niets dan laadt NTLDR het standaard besturingsysteem, dat in boot.ini is vastgelegd. Doorgaans is dat Windows XP. Het besturingssysteem wordt geladen vanaf de partities die met FAT, FAT32 of NTFS zijn geformatteerd.

 

Het kan zijn dat boot.ini ontbreekt, in dat geval probeert NTLDR Windows XP vanaf de eerste partitie van de eerste schijf te laden. Normaal gesproken is dat C:\. Komt op de schijf een ouder besturingssysteem voor, bijvoorbeeld Windows 98, dan laadt NTLDR het bestand BOOTSECT.DOS en voert het dit bestand uit: BOOTSECT.DOS is een kopie van de opstartsector die zich op de systeempartitie bevond op het moment dat Windows XP werd geïnstalleerd.

 

De bestanden NTDETECT.COM en NTOSKRNL.EXE zijn verantwoordelijk voor de volgende stap, de hardwaredetectie. NTDETECT.COM spoort alle hardwareonderdelen op en maakt hier een lijst van. Deze lijst wordt doorgegeven aan NTLDR die ervoor zorgt dat de gegevens worden opgenomen in het register. Deze waarden worden overgenomen in de registersleutel:

 

HKEY_LOCAL_MACHINE/HARDWARE

 

De hardwareonderdelen die NTDETECT.COM opspoort zijn:

 

 

De laatste stap is de selectie van de configuratie. Zodra Windows XP en de hardwaregegevens zijn geladen, wordt door de besturingssysteemlader Hardware Profielen/Configuratie herstel geladen. Als hierin meerdere beschikbare hardwareprofielen van uw computer voorkomen, wordt een overzicht getoond. U kiest het gewenste hardwareprofiel of u drukt op de L-toets. Hierdoor wordt de computer geladen met de LastKnownGood configuratie. Is er maar één hardwareprofiel ingesteld, dan wordt het menu Hardware Profielen/Configuratie herstel niet weergegeven.
 

Het laatste deel van het bootproces gaat specifiek over het laden van de kernel, de ‘kern' van het besturingssysteem. Dit betreft het NTOSKRNL.EXE bestand. NTOSKRNL.EXE laadt en initialiseert stuurprogramma's en services. Zodra dat is gebeurd, geeft NTLDR de besturing over aan de kernel en start het aanmeldingsproces voor Windows XP. Het kernel subsysteem Win32 start daartoe automatisch Winlogon.exe. Dit bestand start op zijn beurt de Local Security Authority (LSASS.EXE) waardoor het dialoogvenster Logon wordt weergegeven.

 

U kunt zich meteen aanmelden, ook al is Windows XP op dat moment nog bezig met het initialiseren van nog meer software, bijvoorbeeld audiostuurprogramma's.
 

Omdat u er elke keer dat u een pc opstart mee te maken hebt, heeft dit artikel meer licht geworpen op de betekenis van boot.ini en andere bestanden in het opstartproces.