Klik hier om Silverlight te installeren*
NederlandWijzigen|Alle Microsoft sites
Microsoft
Zeker Ondernemen 
|Contact|Mijn gegevens|Nieuwsbrieven
Techniek en trends

Storage management

 
Storage management is een van de meest dynamische sectoren binnen de hedendaagse ICT. De toenemende vraag naar capaciteit voor dataopslag lijkt sneller toe te nemen dan volgens de wet van Moore zou mogen.
 
En hoewel de hardwarekosten voor opslag gestaag zakken, houdt het menselijk vermogen om de hoeveelheid opgeslagen data te beheren deze snelle ontwikkelingen niet bij. Sterker nog: de kosten die gepaard gaan met het beheren van de data nemen juist toe.
Gerelateerde training
 
Voor deze training moet u lid zijn van Zeker Ondernemen +. U kunt zich hiervoor gratis aanmelden.
 
Microsoft heeft deze uitdaging opgepakt en Windows Server 2003 van een aantal functies voorzien die het beheren van opgeslagen data aanzienlijk eenvoudiger maken.
 
Windows 2000 gaf aanzet
Windows Server 2003 gaat verder
VSS (Volume Shadow Copy)
Voordelen VSS
Aan de slag met VSS-bestandherstel
VDS (Virtual Disk Service)

Windows 2000 gaf aanzet

Sinds Windows 2000 beschikt het besturingssysteem over Storage Management-faciliteiten zoals:
 
  • Volume Manager
  • Softwarematige-RAID
  • Dynamische schijven
  • Disk quota
 
Hiernaast zorgt NTFS 5.0 voor een uitbreiding van de beheermogelijkheden. De beheerder kan dankzij NTFS 5.0-functies als DFS (Distributed File Systems) en EFS (Encrypted File System) toepassen op de opgeslagen data.
 

Windows Server 2003 gaat verder

Gaf Windows 2000 de aanzet, in Windows Server 2003 zijn de voorzieningen voor opslagbeheer verder uitgebreid en verfijnd. Tot de belangrijkste vernieuwingen op het gebied van storage management behoren:
 
  • VSS (Volume Shadow Copy)
  • VDS (Virtual Disk Service)
 

VSS (Volume Shadow Copy)

Deze optie houdt eerdere versies van opgeslagen bestanden intact en maakt deze toegankelijk voor gebruikers. Zo kunt u met VSS beschadigde of verwijderde bestanden snel en gemakkelijk herstellen.
 
Hoe werkt dit? Windows maakt als het ware een schaduwkopie van bestanden aan in gedeelde mappen. De systeembeheerder kan dit instellen op NTFS-volumeniveau. Deze volumes moeten gedeeld zijn of moet mappen bevatten die gedeeld zijn. Is VSS op de server actief dan worden elke werkdag bijvoorbeeld om 12:30 uur en om 24:00 uur schaduwkopieën van de bestanden gemaakt. Uiteraard kunt u de tijdstippen waarop de kopie gemaakt wordt zelf bepalen. De eerste keer dat u een dergelijke schaduwkopie maakt heeft u enkele 100 MB's aan vrije schijfruimte nodig. Om VSS in te schakelen dient u de volgende stappen te nemen:
 
  1. Allereerst dient u een map aan te maken op de server waarin de schaduwkopieën worden opgeslagen. Hiervoor dient u als administrator te zijn ingelogd.
  2. Wanneer de map is aangemaakt dient u deze te delen met een duidelijk herkenbare naam. Ken daartoe aan de map de volgende share-permissie toe:

    Administrator Allow: Full Control
 
  1. Selecteer in het venster van Windows Verkenner het volume waarvan de schaduwkopie gemaakt dient te worden, teneinde de functie VSS in te schakelen.
  2. Open daartoe van het desbetreffende volume het venster Eigenschappen (properties) en open het tabblad Shadow Copies.
 
Schermafbeelding: Shadow Copies
 
  1. In het venster ziet u een aantal volumes staan. In het afgebeelde voorbeeld bevatten alleen de volumes C en F shares (twee op de C-schijf en 3 op de F-schijf). 
  2. Stel, u wilt van het volume F een schaduwkopie maken. Dan selecteert u in het dialoogvenster de F-schijf en vervolgens klikt u op de knop Settings.
  3. Het dialoogvenster Settings verschijnt.
  4. Het dialoogvenster geeft mogelijk een waarschuwing dat u bijvoorbeeld minimaal 100 MB schijfruimte nodig heeft om de schaduwkopie op te slaan. In het keuzevak Maximum size, kunt u aangeven hoe groot de directory, die u aan de schaduwkopieën wilt besteden, mag worden.
  5. In het onderste vak van het dialoogvenster Settings ziet u de knop Schedule.
 
Schermafbeelding: Settings >> Schedule
 
  1. Door hierop te klikken verschijnt het dialoogvenster Schedule waarin u kunt bepalen wanneer en waar de server de schaduwkopie maakt. Het venster bestaat uit verschillende onderdelen die we kort zullen bespreken.
  2. In het bovenste deel van het venster ziet u een tekstregel, die door een systeembeheerder opgegeven is, om de schaduwkopieersessie een herkenbare naam te geven. Door op de knop New te klikken kunt u hier zelf een naam voor de schaduwkopiesessie opgeven.
  3. Met de Delete-knop verwijdert u alle oude sessienamen. In het keuzevak onder de sessienaam kunt u het tijdstip bepalen waarop de sessie gestart wordt.
  4. Klikt u op de knop Advanced dan kunt u het tijdstip waarop een sessie dient te starten nader bepalen. Zo kunt u hier bijvoorbeeld instellen dat een sessie om de tien minuten moet starten.
  5. Wanneer u de schaduwkopiesessie heeft aangemaakt bevestigt u alle vensters door op OK te klikken.
  6. In het Properties-venster ziet u nu de zojuist gedefinieerde kopieersessie vermeld staan in het keuzevak Shadow copies of selected volume. Door hier de gemaakte sessie te selecteren en vervolgens op de knop Create now te klikken start u de schaduwkopie.
 
Schermafbeelding: Schedule
 
Het zal u duidelijk zijn geworden dat VSS in Windows Server 2003 werkt als een 'snapshot' op bestandsniveau. Het snapshot-principe houdt in dat er automatisch van alle veranderingen van een bestand een kopie wordt opgeslagen. Hierdoor is het dus mogelijk om een oudere versie van een bepaald bestand te herstellen. Het VSS-systeem staat toe, om van elk ingericht volume een schaduwkopie-directory aan te leggen. Per volume kunnen er maximaal 512 schaduwkopieën worden aangelegd. Een schaduwkopie is Read only (alleen lezen, niet schrijven of wissen) waardoor de integriteit van de data verzekerd is.
 

Voordelen VSS

Via VSS kunt u een snapshot maken van een of meer bestanden, om die snapshot vervolgens op een backup-medium te plaatsen. Vooral beheerders van SQL-en Exchange-databases kunnen hiervan profiteren. Op die manier kan van een geopende database gemakkelijk een backup worden gemaakt; voorheen diende een database eerst gesloten te worden alvorens een backup gemaakt kon worden.
 
Dat is een aantrekkelijk voordeel, maar de grootste voordelen van het VSS-systeem zitten in de ontlasting van IT-support. Een gebruiker, die een bestand kwijt is en terug wil vallen op een backup, hoeft namelijk geen beroep te doen op de IT-afdeling, maar kan zelf zijn eigen bestanden herstellen.
 

Aan de slag met VSS-bestandherstel

Wanneer u wilt dat eindgebruikers op hun eigen machines gebruik kunnen maken van de VSS-functionaliteit dient u op deze machines de VSS Client in te richten: dit zijn de client-componenten Shadow Copies for Shared Folders (SCSF). De client is geschikt voor Windows 98SE, Windows 2000 vanaf Service Pack 3 en Windows XP. Hij is standaard al aanwezig op de server, maar op de werkstations moet u de client handmatig instellen. De installatie en de opstart verlopen als volgt:
 
  1. De client wordt geïnstalleerd vanuit het bestand twcli32.msi, dat op de server te vinden is in de map \\%systemroot%\system32\clients\twclient. U kunt dit bestand kopiëren naar een gedeelde map, zodat gebruikers de client zelf kunnen installeren, maar u kunt het ook zelf doen.
  2. Is VSS actief op de server en heeft u de clients voorzien van SCSF dan kunt u de correcte werking van de schaduwkopie uitproberen.
  3. Allereerst maakt u op de server een gedeelde map aan; noem deze map bijvoorbeeld Testschaduwkopie.
  4. Nu maakt u op de server een Wordpad-document aan en noemt dit bijvoorbeeld Test1. Bewaar dit document in de map Testschaduwkopie.
  5. Forceer vervolgens het maken van een schaduwkopie door in het Eigenschappen-venster op Create now te klikken.
  6. Nadat het bestand is opgeslagen en afgesloten, opent u het bestand opnieuw. Breng een willekeurige verandering aan in de tekst en bewaar het document op dezelfde locatie onder dezelfde naam.
  7. Tijdens het opslaan van het bestand wordt gekeken of het bestand al bestaat. Omdat u reeds een schaduwkopie heeft gemaakt, is dat het geval en wordt het oude bestand naar de map System Volume Information (een standaard map die op elk volume voorkomt) gekopieerd. Het oude bestand wordt overschreven door de nieuwe versie.
 
In de map Testschaduwkopie staat nu de nieuwste versie van het bestand. Om over het oude bestand te beschikken doet u het volgende:
 
  1. Selecteer in Windows Verkenner het nieuwste bestand.
  2. Rechtsklik op de bestandsnaam.
  3. Selecteer in het snelmenu de optie Eigenschappen en open het tabblad Previous Versions.
  4. In de lijst File versions ziet u de oude versie van het bestand staan. Klikt u op de knop View dan kunt u het bestand bekijken, en door op de knop Restore te klikken kunt u de nieuwe versie van het bestand overschrijven door de oude versie.
 

VDS (Virtual Disk Service)

Het VSS-systeem kan alleen functioneren dankzij het VDS-systeem. VDS zit geïntegreerd in Windows Server 2003. Het is onderdeel van de Volume manager en gedraagt zich als een standaardinterface voor alle aan de server gekoppelde opslagmedia. VDS controleert of de vaste schijven beschikbaar zijn en biedt ze aan de server aan als fysiek of logisch werkstation.
 
VDS is een soort 'norm' voor hardwareleveranciers, die hun apparatuur en software van VDS-faciliteiten voorzien. Het grote voordeel van VDS-hardware is namelijk, dat alle opslagsystemen er vanuit het perspectief van de Windows Server hetzelfde uitzien. Bovendien is dankzij VDS eenvoudig nieuwe apparatuur toe te voegen. Het systeem vormt de basis voor diverse storage managementfuncties zoals:
 
  • DiskRAID
    Met DiskRAID zijn virtuele schijven aan te maken op hardware-RAID systemen. De tool hiervoor treft u aan in de Windows Server 2003 Resource Kit. Tevens kunt u deze tool vinden in de Windows Server 2003 Deployment Kit (Engelstalig).
 
  • DiskPart
    De (command line) tool DiskPart is beschikbaar in de Resource en Deployment kit. Met de tool kunt u volumes beheren, die meerdere partities bevatten. Deze partities kunnen op dezelfde schijf staan maar ook over meerdere schijven verspreid zijn. Met commando's als 'list volume' en 'list partition' kunt u informatie krijgen over de actuele configuratie.
 
  • ChkDsk
    Dit aloude hulpprogramma heeft een nieuw jasje gekregen en is tot tweemaal sneller dan zijn Windows 2000 en 9x voorgangers.
 
  • SAN-integratie
    SAN staat voor een Storage Area Network. In Windows Server 2003 is de ondersteuning van SAN sterk verbeterd. Dankzij VDS laten SAN-volumes zich beter beheren. Zo kan de systeembeheerder nu bepalen welke LUN's (Logical Unit Number) als logisch station van de SAN-schijf ingezet mogen worden. In vorige versies leidde dit vaak tot problemen met andere serversystemen.
 
 

Tot slot

Hoewel de hoeveelheid opgeslagen data alleen maar toeneemt, hoeft het beheer daarvan geen probleem meer te zijn. Voorzieningen als VDD en VDS, standaard aanwezig in Windows Server 2003, helpen IT-beheerders om hun taken te vereenvoudigen en zelfs gedeeltelijk door te schuiven naar de eindgebruikers.
 

Gerelateerde artikelen

 
.
Abonneer u op de nieuwsbrief

©2009 Microsoft Corporation. Alle rechten voorbehouden. Contact opnemen |Gebruiksvoorwaarden |Handelsmerken |Privacyverklaring