Klik hier om Silverlight te installeren*
NederlandWijzigen|Alle Microsoft sites
Microsoft
Zeker Ondernemen 
|Contact|Mijn gegevens|Nieuwsbrieven|RSS|Zeker Ondernemen +

Veiligheidsbewustzijn als wapen tegen social engineering

 
In dit artikel besteden we aandacht aan het fenomeen social engineering. Wanneer uw netwerk goed beveiligd is, is er nog maar één zwakste schakel in uw netwerk: de gebruiker.
 
Gebruikers blijken ongewild een belangrijke bron van informatie te zijn voor kwaadwillenden, die dikwijls succesvol weten in te breken op hun systemen. Hun werkmethode heet social engineering. Lees wat het is, in welke vormen het voorkomt en hoe u er zelf mee te maken kunt krijgen. Tot slot bieden we handvaten om uw beveiliging hiertegen te optimaliseren.
Gerelateerde training
 
Voor deze training moet u lid zijn van Zeker Ondernemen
 
Social engineering in de praktijk
Voorbeelden van social engineering
Manieren van contact leggen
Veiligheidsbewustzijn
Aandachtsvelden voor beveiliging

Social engineering in de praktijk

Net zoals een professionele inbreker zijn uitverkoren object vooraf zal inspecteren op zwakke plekken, zo gaat een hacker ook te werk. Hij begint met het verkennen van de machine waarop hij wil inbreken. Bij dit verkennen kunnen de hackers gebruik maken van allerlei computerprogramma's, zoals de poortscanner en/of hij kan gebruik maken van "social engineering".
 
Bij social engineering is niet het computersysteem het doel, maar de gebruiker van het computersysteem, waarop men wil inbreken. Het gaat erom vertrouwelijke of geheime informatie te achterhalen, waarmee de hacker een idee kan krijgen van de beveiliging van het systeem. Waar het hem vooral om te doen is, is de gebruikersnaam, het wachtwoord, en/of serieuze aanwijzingen voor het wachtwoord.
 
De hacker tracht de gebruiker van het systeem op verschillende manieren om de tuin te leiden. Het uitgangspunt hierbij is dat mensen altijd te goeder trouw handelen. Maar pas op, er worden niet alleen "slachtoffers" gemaakt onder goedgelovige of gemakkelijk te intimideren mensen, maar ook onder alerte gebruikers. Hackers maken gebruik van een aantal gevoeligheden die bij de sociale omgang tussen mensen een rol speelt. In zijn werk "The Science of Persuation" stelt specialist R.B. Cialdini zes gevoeligheden centraal:
 
  1. Gezag: De hacker zal zich opwerpen als een autoriteit, mensen zijn geneigd te luisteren naar een autoriteit.
  2. Aantrekkelijkheid: De hacker zal proberen een band te scheppen met de gebruiker, want voor een sympathiek iemand doe je iets.
  3. Wederdienst: De hacker doet alsof hij iets voor de gebruiker betekent, opdat deze zich schuldig voelt en iets wil terugdoen.
  4. Consequent: Nadat hij eerst een prettig gesprek heeft gehad, verzoekt de hacker de gebruiker iets voor hem te doen en die wil deze belofte inlossen.
  5. Sociaal normaal: De hacker spoort de gebruiker iets te doen dat heel normaal lijkt te zijn.
  6. Schaarste: De gebruiker zal geneigd zijn om iets meer te doen dan normaal wanneer hij/zij denkt dat er sprake is van een tekort.
 

Voorbeelden van social engineering

Het eerste voorbeeld richt zich op de gevoeligheid voor gezag. Een nieuwe systeembeheerder van een gemeente wordt gebeld door een gemeentesecretaris van een andere gemeente. Hij zegt dat hij namens de secretaris van de eigen gemeente belt om toegang te krijgen tot een bepaalde server. De systeembeheerder maakt een tijdelijk account aan. Dat gaat zo:
 
Hacker: "Hallo, met Pieter van de IT-afdeling. Heb jij toevallig een uur geleden je bedrijfsaccount gebruikt?"
Medewerker: "Ja, inderdaad ik heb een aantal orders moeten plaatsen bij een leverancier."
Hacker: "Nou, dat is niet zo mooi, want je account is gekraakt en het is noodzakelijk dat we de hackers zo spoedig mogelijk opsporen anders kunnen we tegen een forse schade aanlopen."
Medewerker (schrikt): "Aj, wat erg, hoe kan ik helpen?"
Hacker: "Welnu, ik maak nu meteen een nieuw account voor je aan, maar geef me eerst je wachtwoord zodat we met je oude account de hacker kunnen traceren."
Medewerker: "Oh natuurlijk, mijn wachtwoord is......"
 
In het tweede voorbeeld gaat het om aantrekkelijkheid. De hacker belt een medewerker op van een bedrijf. De hacker weet dat de man een bepaalde hobby heeft, omdat dit op de website van het bedrijf stond. De hacker verdiept zich in de hobby van de man en wanneer hij hem spreekt, begint hij over de hobby van de man. Dit schept meteen een band en de medewerker zal de hacker vriendelijker en opener tegemoet treden.
 
De wederdienst wordt als volgt ingeleid: De hacker belt een beheerder met de melding dat er een virus op zijn pc staat. Hij gebruikt hiervoor een onschuldig .dll bestand dat in elk Windows XP-systeem voorkomt. Hij zegt dat dit een virus is en dat het bestand verwijderd moet worden. Heeft de hacker echt goed zijn huiswerk gedaan, dan laat hij de beheerder eerst een scan uitvoeren, wetende dat de scan zal reageren kan hij snel het vertrouwen winnen van de beheerder. Deze zal de hacker vertrouwen. Het vervolg laat zich raden.
 
Een voorbeeld van consequent zijn is het hameren op procedures. De hacker belt een nieuwe medewerker en loopt de systeemprocedure met hem door omdat dit tot de veiligheidsprocedure hoort van het bedrijf. De hacker hamert erop dat de gebruiker zich strikt aan deze procedure moet houden. Het achterhalen van het wachtwoord is vervolgens met de juiste vragen een koud kunstje.
 
Inspelend op sociaal normale zaken belt de hacker de medewerker met de vraag deel te nemen aan een enquête die in opdracht van het bedrijf wordt uitgevoerd. Door enkele namen van collega's te noemen en door de juiste vragen te stellen kan de hacker veel inzicht krijgen in de organisatie.
 
En als laatste voorbeeld, de schaarste. De hacker stelt een aantal medewerkers een unieke beloning in het vooruitzicht, wanneer ze zich inschrijven voor een bepaalde site. Dikwijls schrijven ze zich in met hun standaard inlognaam en wachtwoord.
 
Als zevende gevoeligheid is ook nieuwsgierigheid van mensen een belangrijk wapen van de hacker. De aanvaller speelt daarop in, als hij via zijn vertrouwenwekkende rol informatie wil verkrijgen die op een andere manier niet of alleen met aanzienlijk meer inspanning of hogere kosten te krijgen is.
 

Manieren van contact leggen

De hacker hanteert drie soorten technieken om contact te maken:
 
  • Het leggen van persoonlijk contact.
  • De pretext-techniek (het voorwenden iemand anders te zijn).
  • Het versturen van een gewichtige e-mail.
 
De laatste techniek wordt vooral ingezet bij phishingaanvallen. Gebruikers worden uitgenodigd om op een authentiek ogende site vertrouwelijke gegevens in te voeren. Op dezelfde manier worden ook Trojaanse paarden het systeem binnen gesluisd.
 
Het toppunt van social engineering is het fysiek rondsnuffelen op het bedrijf in kwestie. De hacker tracht op die manier vertrouwelijke informatie te verkrijgen door te zoeken naar aanwijzingen hoe het netwerk is opgebouwd en mogelijk zelfs wachtwoorden die onzorgvuldig zijn achtergelaten (bijvoorbeeld briefjes op monitoren.) Uiteraard moet de hacker dan wel op de een of andere manier toegang tot het bedrijf hebben, maar dat zou hij kunnen regelen door bijvoorbeeld een bezoek te brengen aan een van de medewerkers, die hij van tevoren al bewerkt heeft met social engineering.
 
Wanneer u bovenstaand verhaal leest dan zult u mogelijk denken, dat u dat niet overkomt. Uw medewerkers, uw collega's zijn zeer zorgvuldig met hun persoonlijke eigendommen, dus ook met hun inloggegevens. Mis, hackers zijn professionals. Kortom wilt u uw IT optimaal beveiligen besteed dan ook aandacht aan de zwakste schakel in uw netwerk: de gebruiker van uw systemen.
 

Veiligheidsbewustzijn

De belangrijkste maatregel die u tegen social engineering kunt treffen is het creëren van een beveiligingsbewustzijn, binnen ICT-kringen ook wel bekend als veiligheidsbewustzijn. Twee uitgangspunten staan hier centraal. Enerzijds het informeren van gebruikers over informatiebeveiliging, anderzijds het helpen van de gebruikers om oneigenlijk gebruik van hun systemen te herkennen.
 
De volgende maatregelen kunt u treffen om veiligheidsbewustzijn te bereiken:
 
  • Het invoeren van password management waarbij aan gebruikers duidelijk wordt gemaakt dat ze hiermee zorgvuldig dienen om te gaan en wat de gevolgen zijn als ze dit niet doen.
  • De gebruiker moet zeer zorgvuldig omgaan met gevoelige informatie. Zo zal hij bijvoorbeeld encryptie moeten inzetten wanneer gevoelige informatie via e-mail verstuurd wordt. Daarnaast moet de werknemer opletten tijdens het privésurfen.
  • Medewerkers moeten zich ervan bewust zijn dat firewalls het bedrijfsnetwerk weliswaar beschermen maar alleen tegen aanvallen van buitenaf. Zou de gebruiker een Trojaans paard installeren dan is er een gat in de firewall.
  • De internetverbinding is een gevaarlijke verbinding voor het interne systeem. Er zijn verschillende bedreigingen die constant in een nieuwe variant nieuwe aanvallen plegen. We doelen hiermee op virussen, Trojaanse paarden, wormen en spyware.
  • Specifiek tegen social engineering kunt u met uw medewerkers afspraken maken dat ze vreemden die iets willen conform een aparte veiligheidsprocedure moeten benaderen. Zo zal men onder andere nooit direct moeten toegeven aan het verzoek, maar altijd zeggen dat eerst de achterban wordt geraadpleegd. Effectief blijken dan al 90% van de hackers af te haken.
  • Ook ten aanzien van bedrijfsbezoek moeten er speciale afspraken worden gemaakt, waarbij in ieder geval bezoek nooit toegang tot het interne netwerk verleend mag worden, in welke vorm dan ook.
 

Microsofts Intelligent Application Gateway

De nieuwe Intelligent Application Gateway (IAG) 2007 is onderdeel van het Forefront beveiligingsprogramma van Microsoft. Het betreft hier een hardwarematige firewall, een apparaat dus, met totaal toegangsbeheer, een ingebouwd Secure Socket Layer (SSL) virtual private network (VPN), autorisatie en contentinspectie, waarmee tal van zakelijke applicaties gecontroleerd kunnen worden. Intelligent Application Gateway 2007 biedt veilige externe verbindingen. Vooral in omgevingen waarin een maximale mate van bescherming noodzakelijk is, bijvoorbeeld waar sterke juridische en bedrijfsvereisten gelden voor gevoelige gegevens, zorgt de SSL-beveiliging ervoor dat ongewenst verkeer aan de grenzen van het netwerk wordt geblokkeerd. Daarmee wordt de infrastructuur met bedrijfsgegevens en toepassingen optimaal beschermd. Qua beheer is aan thuiswerkers en mobiele gebruikers gemakkelijk en flexibel toegang tot het netwerk te verlenen, ongeacht waarmee ze dat willen doen: een mobieltje, PDA, laptop, pc in een internetcafé etc. Is het beheer van dit soort voorzieningen in de regel niet eenvoudig, de IAG 2007 werkt met een set eenvoudige beheerfuncties, die zelfs op afstand kunnen worden uitgevoerd. Optimizers zorgen voor ‘endpoint security', publicatie van applicaties en aanvraagfiltering.

Aandachtsvelden voor beveiliging

In hoofdlijnen dient binnen uw bedrijf gezorgd te worden voor:
 
  1. een veiligheidsbeleid ten aanzien van de bedrijfslocatie en de netwerkinfrastructuur;
  2. een veiligheidsbeleid op beheerderniveau;
  3. een veiligheidsbeleid ten aanzien van gebruikers;
  4. een veiligheidsbeleid ten aanzien van alle externe contacten, telefonisch of fysiek aanwezig in het bedrijf.
 
Om uw bedrijf optimaal te beschermen tegen externe bedreigingen is het noodzakelijk om alle procedures voor de toegang tot en het werken met uw ICT-systemen goed te analyseren. De volgende checklist van aandachtspunten kan u hierbij helpen:
 
  • ICT-faciliteiten die u biedt aan uw werknemers, bijvoorbeeld de omgang met overuren.
  • De fysieke toegang tot ICT-ruimten, zoals bijvoorbeeld de serverruimte of het bureau van de systeembeheerder.
  • De configuratie van desktop- en serversystemen, waarbij u speciaal moet letten op het beheer van machtigingen en toegang tot gedeelde gegevens, privé gegevens, back-up en herstelprocedures en wat te doen bij incidenten.
  • Fysieke veiligheidsoverwegingen voor laptops, computers en PDA's. Daar mobiel en extern werken steeds meer opkomt, wordt de noodzaak om laptops en PDA's goed te beveiligen steeds groter. Wordt namelijk een laptop of PDA gestolen of raakt die verloren, dan kan dit een groot gevaar betekenen voor uw bedrijf. Denkt u maar aan de commotie vorig jaar rond de laptop van een officier van justitie. Bij laptops en PDA's kunt u specifiek denken aan wachtwoorden, het nooit op stand-by laten staan van de apparatuur maar altijd afmelden, informatie verplicht versleutelen, fysiek beveiligen met behulp van een staalkabel en het zorgvuldig opbergen wanneer de apparatuur niet wordt gebruikt.
 

Gerelateerde artikelen

 
Test je kennis
Vind een IT specialist.
Kies uw provincie.

Uitgebreid zoeken
Vind een Microsoft-gekwalificeerde small business-technologiespecialist in uw omgeving.

Abonneer u op de nieuwsbrief
Downloads
Downloads
Gratis: meer dan 25 praktische downloads voor ondernemers

©2008 Microsoft Corporation. Alle rechten voorbehouden. Contact opnemen |Gebruiksvoorwaarden |Handelsmerken |Privacyverklaring