Website testen op toegankelijkheid

Testen op functionaliteit en vormgeving is een standaard onderdeel van elk gezond ontwikkelproces. Testen op toegankelijkheid kan hier eenvoudig aan toegevoegd worden.

Wanneer testen?

Tussentijdse controles op toegankelijkheid kunnen al in een vroeg stadium uitgevoerd worden. Het ontwerp kan bijvoorbeeld getest worden op kleurcontrast. Platte HTML-templates kunnen ook al prima getest worden. Zo kunnen ook op dit vlak fouten in een vroeg stadium hersteld worden.
Een uitgebreide test voor de oplevering is echter zeker vereist.

Zelf testen

Zelf een site of programma testen is goed te doen. Sommige basistesten zijn zelfs erg simpel uit te voeren met behulp van online tools.

Voor een uitgebreidere check op alle ijkpunten is wel enig inwerken in toegankelijkheid vereist. Ook is het voor een onervaren tester een intensief proces aangezien er in elk detail naar de code en contrasten gekeken worden om tot een goede analyse te komen. Daarom worden uitgebreide inspecties meestal uitbesteed.

Onderstaande ijkpunten voor ontwerp, bouw en CMS kunt u zelf goed testen en geven al een behoorlijke indruk van de mate van toegankelijkheid.

Ontwerp

  • Er is meer dan één manier ontworpen om informatie te vinden, bijvoorbeeld een zoekfunctie of sitemap.

  • Er is geen interactie bedacht die uitsluitend met een muis bediend kan worden.
  • Interface-componenten en kleur zijn consistent toegepast. Zijn er bijvoorbeeld 3 kleurvarianten voor hyperlinks? Dan moet het semantische onderscheid tussen de links evident zijn voor de gebruiker.
  • Geen informatie of betekenis gaat verloren voor kleurenblinden. Met behulp van de volgende kleurenfilters kunt u zelf door de ogen van een kleurenblinde kijken:

  • Er is voldoende kleurcontrast tussen tekst- en achtergrondkleuren. Test de contrastverhouding tussen alle kleurcombinaties van tekst en achtergrond. Het contrast is voldoende als:
    • Grote tekst (groter dan 14pt bold of 18pt normaal) heeft een contrastverhouding van minimaal 3,0.
    • Overige tekst heeft een contrastverhouding van minimaal 4,5.
    • Voor tekst in logo's, in decoratieve of in inactieve elementen gelden geen contrasteisen.
  • Bij plugins: Er is nagedacht over een alternatieve interactie als plugins niet ge├»nstalleerd zijn. Sommige mensen kunnen, willen of mogen geen plugins als Silverlight of Flash installeren. Gaat er dan informatie of belangrijke functionaliteit verloren?

Bouw

Met de Webrichtlijnen Quickscan kunt u heel snel een goede indicatie krijgen van de toegankelijkheid van webpagina's. Let wel: voor een volledig beeld is handmatige toetsing nodig.

  • Pagina's behalen de maximale score (47) in de Webrichtlijnen Quickscan.
    In Internet Explorer 8 kunt u eenvoudig een aantal tests op de programmacode handmatig uitvoeren. Via functietoets F12 komt u terecht bij de Ontwikkelhulpprogramma's (Engels: Developer Tools).
    [screenshot van bovenste stukje (vooral menu)]
    Hiermee kunt u bijvoorbeeld de volgende zaken controleren.
  • De pagina-opbouw blijft intact als de CSS is uitgeschakeld. Ga naar menu 'Uitschakelen' en vink 'CSS' aan. Bekijk daarna de pagina. Controleer minimaal de volgende punten:
    • Is de leesvolgorde logisch?
    • Staan er bovenin hyperlinks om direct naar de navigatie en/of zoekfunctie te springen?
    • Staat er een kopregel boven ieder navigatie-onderdeel (bv. "Hoofdmenu") en de zoekfunctie?
  • De pagina blijft bruikbaar als scripts zijn uitgeschakeld. Ga naar menu 'Uitschakelen' en vink 'Scripts' aan. Bekijk daarna de pagina.
  • Er gaat geen informatie verloren als afbeeldingen zijn uitgeschakeld. Ga naar menu 'Afbeeldingen' en vink 'Afbeeldingen uitschakelen' aan. Bekijk daarna de pagina.

Voor de volgende controles zijn de Ontwikkelhulpprogramma's niet nodig.

  • Alle hyperlinks en knoppen op de pagina zijn bedienbaar met het toetsenbord. Test dit met de Tab-toets.
  • De paginatitel is ook te lezen in de bovenste balk van de browser.
  • De pagina heeft een voor iedereen leesbaar, betekenisvol webadres (URL):
    • Goed: www.abcd.nl/nieuws/2010/07/Vakantie-begonnen/
    • Fout: www.abcd.nl/nieuws.aspx?id=228

CMS

  • De editor ondersteunt alle functies die nodig zijn om toegankelijke content te produceren en geen functies die content alleen maar ontoegankelijker kunnen maken. Zie de checklist voor het inrichten van een CMS.

Wilt u zelf een volledige test uitvoeren op toegankelijkheid, doe dit dan aan de hand van WCAG 2, de originele W3C-richtlijnen voor toegankelijke webcontent.

Inspectie laten uitvoeren

Voor een volledige en deskundige toetsing op toegankelijkheid kunt u het beste terecht bij een gespecialiseerde inspectie-instelling. In Nederland zijn momenteel 2 organisaties geaccrediteerd:

Omdat de implementatie van WCAG2 - de meest recente richtlijnen, uit 2008 - in Nederland nog in volle gang is, toetsen beide instellingen standaard nog volgens WCAG 1, de oudere toegankelijkheidsrichtlijnen uit 1999. Alleen hierop mogen zij waarmerken afgeven. Deze waarmerken zijn:

  • Drempelvrij: 16 basisrichtlijnen (WCAG1 prioriteit 1). Dit is het minimumniveau om een website als toegankelijk te mogen aanmerken.
  • WCAG1 prioriteit 2: 30 aanvullende richtlijnen (bovenop Drempelvrij). Sites die hieraan voldoen, zijn goed toegankelijk.
  • Webrichtlijnen: 125 richtlijnen (inclusief bovenstaande). Websites op dit niveau zijn goed toegankelijk en hebben hoge bouwkwaliteit.

Microsoft Nederland kiest bewust om met de nieuwste richtlijnen (WCAG 2) te werken, omdat deze veel beter aansluiten bij de technologie van vandaag. Het nu al laten uitvoeren van een toetsing op WCAG 2 is gelukkig geen probleem: Microsoft heeft al een aantal websites op deze norm laten toetsen. Er kan alleen nog geen waarmerk voor worden afgegeven.

Gebruiksonderzoek laten uitvoeren

Al voldoet een website aan alle technische eisen, dan kan het alsnog interessant zijn om te controleren of bezoekers van uw site misschien toch niet ergens vastlopen. Hiervoor kunt u onderzoek op usability (gebruikersvriendelijkheid) laten uitvoeren. Wilt u specifiek weten hoe ouderen, blinden, slechtzienden, slechthorenden en/of mensen met een motorische beperking uw website ervaren? Via gebruikersonderzoek.nl kunt u een snelle indruk krijgen (compleet met filmpje en commentaar van gebruikers).

Heeft de informatie in dit artikel u geholpen?

Heeft u een vraag, opmerking of tip? Mail toegang@microsoft.com