Microsoft Office PerformancePoint Server 2007 jako zintegrowane narzędzie klasy Corporate Performance Management
 |
Zawartość strony
Wstęp
Firma Microsoft w listopadzie 2007 roku oficjalnie wprowadziła na rynek nowy produkt serwerowy z rodziny Office System 2007 – Microsoft Office PerformancePoint Server 2007. Jest to pierwsze tak kompleksowe rozwiązanie na platformie Microsoft, integrujące wiele funkcjonalności wykorzystywanych w zarządzaniu i kontrolowaniu procesów biznesowych w przedsiębiorstwach.
Celem artykułu jest przedstawienie funkcjonalności i aplikacji dostarczanych w ramach produktu Microsoft Office PerformancePoint Server 2007.
Platforma Office PerformancePoint Server 2007 stanowi kompletne rozwiązanie klasy CorporatePerformance Management (CPM) – pozwalające użytkownikom na bieżąco monitorować, analizować i planować ich działalność biznesową. Platforma jest w stanie objąć swoim zasięgiem funkcjonowanie wszystkich obszarów działalności przedsiębiorstwa, a co za tym idzie umożliwia użytkownikom efektywniejsze i kompleksowe zarządzanie firmami.
Wsparcie procesów biznesowych w rozwiązaniach Corporate Performance Management
W ramach procesu zarządzania przedsiębiorstwem możemy wyróżnić kilka grup czynności, które składają się na cały proces kontroli i zarządzania strategicznego (zobacz Rysunek 1).
Rysunek 1: Operacje związane z doskonaleniem procesów biznesowych w przedsiębiorstwie. Platforma Office PerformancePoint Server 2007 pozwala na ich ciągłe monitorowanie i udoskonalanie.
Czynności te w ramach każdego z obszarów wspierane są przez kompleksowe narzędzia klasy Corporate Performance Management.
W ramach tych obszarów możemy wyróżnić takie elementy, jak:
• Monitorowanie
Pozwala na bieżąco kontrolować stan kluczowych wskaźników reprezentujących kondycję przedsiębiorstwa. W przypadku jakichkolwiek odchyleń od założonego planu, umożliwia podjęcie szybkich kroków mających na celu zniwelowanie powstałych zagrożeń. Dzięki pulpitom menadżerskim (Dashboards), zbiorom kluczowych wskaźników wydajności (Key Performance Indicator KPI) połączonych w spójny raport na Zrównoważonych Kartach Wyników (Balanced Scorecard BSC), możliwe jest, w łatwy i przystępny dla użytkownika sposób, przedstawienie bieżącego stanu nawet najbardziej skomplikowanych procesów biznesowych w firmie.
• Raportowanie
Pozwala na bieżącą kontrolę procesów operacyjnych w firmie. Dzięki zestawom standardowych raportów operacyjnych mamy bieżącą informację o wynikach przedsiębiorstwa oraz bieżących skutkach operacji i podjętych decyzji.
Przykładem wykorzystywanych technologii w obszarze raportowania jest m.in. platforma Microsoft SQL Server Reporting Services oraz nowa aplikacja do tworzenia zaawansowanych raportów finansowych - Office PerformancePoint Server 2007 Management Reporter.
• Analiza
Pozwala na zidentyfikowanie przyczyn zjawisk i wyników, które mają miejsce w naszym przedsiębiorstwie. Dzięki zaawansowanym komponentom analitycznym (np. zastosowaniu drzewa dekompozycji, mapy efektywności) pozwalają w łatwy i szybki sposób odpowiedzieć na pytania dlaczego miał miejsce gwałtowny wzrost kosztów działalności, czy też spadek sprzedaży produktów.
Przykładem wykorzystywanych w tym obszarze narzędzi i technologii są m.in. analizy oparte na bazach wielowymiarowych OLAP (MS SQL Server Analysis Services) wykonywane z użyciem specjalistycznych narzędzi klienckich, m.in. ProClarity oraz MS Office Excel 2007.
• Planowanie
Pozwala zdefiniować założenia związane z tym, co chcielibyśmy, aby się wydarzyło. Obszar obejmuje funkcjonalność związaną z budżetowaniem i planowaniem – umożliwiającą m.in. przygotowanie, kontrolę i ciągłe dostosowywanie planów poszczególnych działów przedsiębiorstwa do ogólnej strategii firmy. Pozwala również na porównanie wykonanych planów z rzeczywistą ich realizacją (porównanie danych z systemu budżetowania z danymi rzeczywistymi pobieranymi np. z systemów transakcyjnych ERP).
Przykładem wykorzystywanych narzędzi są m.in. środowisko do tworzenia modeli budżetowych i biznesowych, dostarczane wraz z Office PerformancePoint Server 2007 Planning Server.
• Prognozowanie
Pozwala przewidzieć, na podstawie danych historycznych, zmiany związane z działalnością firmy, które nastąpią w niedalekiej przyszłości. Znając z wyprzedzeniem odpowiedź na pytanie, co się wydarzy, możemy efektywniej przygotować strategię postępowania związaną np. z niwelowaniem przyszłych zagrożeń, lub też lepszym wykorzystaniem nadarzających się okazji (np. w związku ze wzrostem popytu na nasze produkty musimy wcześniej przygotować większe zasoby produkcyjne).
W procesie prognozowania możemy wykorzystać m.in. takie technologie, jak analizy predykcyjne oparte na algorytmach Data Mining (np. algorytm Time Series wykorzystywany przez Office PerformancePoint Server 2007 Monitoring Server do prognozowania zmiennych ciągłych).
Przykładowo, dysponując danymi historycznymi o wynikach sprzedaży naszych produktów w ubiegłym roku, możemy na bieżąco przewidzieć wielkość sprzedaży tych produktów w ciągu najbliższych kilku okresów. Uzyskaną analizę predykcyjną możemy umieścić na naszym pulpicie menadżerskim i udostępnić zainteresowanym użytkownikom.
Dodatkowo, w obszarze prognozowania, możemy wykorzystać mechanizm analiz co-jeśli (What-if analysis) dostępny w module Office PerformancePoint Server 2007 Planning Server. Dzięki niemu możemy na bieżąco badać wpływ naszych decyzji na wartość przyszłych wskaźników, np. analizować wpływ wielkości nakładów związanych z rozwojem nowych produktów na wartość sprzedaży w przyszłych okresach oraz wynik finansowy przedsiębiorstwa.
Dzięki mechanizmom scenariuszy możemy generować wiele symulacji wpływu zmiany parametrów wejściowych modelu i na podstawie otrzymanych wyników podjąć najlepszą z możliwych decyzji.
Wszystkie wyżej przedstawione obszary stanowią jedną spójną całość procesu zarządzania strategicznego w przedsiębiorstwie. Proces ten ma charakter powtarzalny i jest wykonywany okresowo – z różną częstotliwością – zależną od konkretnego przypadku.
Przed wprowadzeniem zintegrowanych rozwiązań informatycznych klasy CPM ulepszanie procesów biznesowych w firmie z reguły miało charakter długookresowy (najczęściej roczny). Zastosowanie platformy Office PerformancePoint Server 2007 pozwala na wykonywanie i kontrolowanie całego cyklu zarządzania strategicznego w sposób ciągły (ewentualnie krótkookresowy), co znacząco wpływa na skuteczność jego ulepszania.
Obszary funkcjonalne Office PerformancePoint Server 2007
Funkcjonalność platformy Office PerformancePoint Server 2007 możemy podzielić na trzy główne obszary (zobacz Rysunek 2):
• Planowanie i modelowanie biznesowe
• Analizy
• Pulpity menadżerskie oraz karty wyników
Rysunek 2: Główne obszary funkcjonalne oraz narzędzia dla użytkownika wchodzące w skład platformy Office PerformancePoint Server 2007.
Przedstawiony podział funkcjonalny determinuje jednocześnie podział produktu na trzy główne moduły serwerowe:
• Office PerformancePoint Server 2007 Planning Server (obejmujący obszar planowania i modelowania biznesowego)
• Office PerformancePoint Server 2007 Monitoring Server (obejmujący obszar monitorowania i analiz z wykorzystaniem m.in. pulpitów menadżerskich oraz Zrównoważonych Kart Wyników BSC)
• ProClarity Analytics Server (PAS) (obejmujący obszar interaktywnych analiz wielowymiarowych, funkcjonalności związanych z „drążeniem danych” oraz ich wizualizacją)
Platforma technologiczna Office PerformancePoint Server 2007 jest ściśle zintegrowana z rodziną produktów firmy Microsoft. Platformę bazodanową stanowi serwer baz danych MS SQL Server wraz z dodatkowymi usługami, w tym m.in. Analysis Services (wykorzystywane w analizach wielowymiarowych, modelach budżetowych oraz prognozach opartych o algorytmy Data Mining) oraz Reporting Services (jako kompleksowa platforma raportowa).
Dodatkowo w mechanizmach publikacji danych dla użytkowników końcowych wykorzystywana jest platforma Windows SharePoint Services WSS (lub ewentualnie Microsoft Office SharePoint Server 2007). W szczególności obszar monitorowania PPS 2007 wykorzystuje predefiniowane zestawy składników Web Part, z których tworzone są interaktywne pulpity menadżerskie, publikowane na witrynach WSS/MOSS. Przykładowe wykorzystanie tej technologii przedstawiono na Rysunku 3 – w postaci interaktywnego pulpitu menadżerskiego dostępnego przez przeglądarkę internetową.
Aplikacje Office PerformancePoint Server 2007 dodatkowo ściśle integrują się z pozostałymi aplikacjami rodziny Microsoft Office – w tym m.in. z aplikacjami Excel, Visio, PowerPoint. Dzięki temu tworzone raporty i analizy możemy bez problemu konwertować do postaci arkuszy kalkulacyjnych Excel, czy też umieszczać jako elementy prezentacji PowerPoint.
Rysunek 3: Przykładowy pulpit menadżerski wykorzystujący interaktywne składniki Web Part na platformie Windows SharePoint Services. Pulpit został wykonany w aplikacji Dashboard Designer (element Office PerformancePoint Server 2007 Monitoring).
Narzędzia klienckie w Office PerformancePoint Server 2007
W ramach Office PerformancePoint Server 2007 dostarczane są również aplikacje klienckie stanowiące warstwę front-end dla użytkowników. Aplikacje te możemy również pogrupować biorąc pod uwagę kryteria związane z obszarem, w którym są wykorzystywane (zobacz Rysunek 2).
Narzędzia te przeznaczone są dla różnych grup użytkowników, w zależności od funkcji, którą pełnią.
Standardowa przeglądarka internetowa jest aplikacją najczęściej wykorzystywaną przez osoby korzystające z pulpitów menadżerskich, analiz wielowymiarowych oraz interaktywnych raportów, które najczęściej udostępniane są np. w postaci witryn WSS (zobacz Rysunek 3).
Do wprowadzania danych wykorzystywany jest Excel. Jest to podstawowe narzędzie m.in. przy uzupełnianiu budżetów i modeli planistycznych (zobacz Rysunek 9).
Jak łatwo zauważyć, są to standardowe aplikacje biurowe, wykorzystywane na co dzień w większości firm. Dzięki temu wdrażając platformę Office PerformancePoint Server 2007 możemy wykorzystać narzędzia, które są już znane przez przyszłych użytkowników naszego systemu oraz łatwo dostępne.
Kolejna grupa aplikacji wchodzących w skład Office PerformancePoint Server 2007, to narzędzia do tworzenia raportów, modeli budżetowych oraz wykonywania zaawansowanych analiz i wizualizacji danych. Dodatkowo łączą one w sobie funkcje administracyjne, m.in. umożliwiając zarządzanie uprawnieniami, czy też zmianę konfiguracji usług serwerowych Office PerformancePoint. Do zbioru aplikacji i dodatkowych narzędzi dostarczanych z PerformancePoint Server należą m.in.:
• Dashboard Designer
Aplikacja stanowiąca część Office PerformancePoint Server 2007 Monitoring Server. Pozwala m.in. na tworzenie pulpitów menadżerskich łączących w sobie raporty analityczne, Zrównoważonych Karty Wyników BSC, analizy predykcyjne.
Aplikacja dodatkowo pozwala na zarządzanie wielopoziomowym dostępem użytkowników do poszczególnych elementów pulpitów, w tym m.in. źródeł danych, wskaźników KPI, raportów oraz pulpitów menadżerskich.
Dashboard Designer pozwala na tworzenie analiz i raportów opartych na różnorodnych źródłach danych, m.in. bazach relacyjnych SQL Server, arkuszach Excel, bazach wielowymiarowych Analysis Services, listach SharePoint, arkuszach Excel Services, źródłach dostępnych przez ODBC, itp.
Dodatkowo udostępnia graficzne środowisko do tworzenia raportów oraz pulpitów menadżerskich. Dzięki temu użytkownicy nie muszą np. pisać kodu MDX w celu wygenerowania analizy wielowymiarowej, ale przeciągając odpowiednie wymiary i miary dostępne w kostce OLAP tworzą raport wielowymiarowy (zobacz Rysunek 4).
Aplikacja pozwala również na integrację różnorodnych raportów na jednym pulpicie menadżerskim. Dzięki temu możemy wykorzystać, jako część tworzonych pulpitów menadżerskich, już istniejące systemy raportowe, np. wcześniej wdrożone raporty Reporting Services, czy też analizy ProClarity.
Na pulpitach menadżerskich możemy integrować m.in. następujące obiekty raportowe:
• raporty Reporting Services
• analizy ProClarity
• karty wyników BSC
• Mapy Strategii
• tabele przestawne Office Web Components,
• Trend Analysis Charts (analiza trendu z wykorzystaniem modeli prognozowania opartych na algorytmach Data Mining - Time Series)
Rysunek 4: Przykładowy raport oparty na strukturach wielowymiarowych OLAP wykonany w aplikacji Dashboard Designer.
Aplikacja Dashboard Designer pozwala na tworzenie Zrównoważonych Kart Wyników BSC – opartych na zbiorach wskaźników KPI oraz algorytmach agregacji i normalizacji ich wartości.
Utworzone wskaźniki mogą być łączone w postaci kart wyników i publikowanie również jako elementy pulpitów menadżerskich. Do każdego ze wskaźników można następnie przypisać dowolny raport analityczny.
W ten sposób możemy ułatwić użytkownikom analizę wartości wskaźników KPI poprzez wywołanie odpowiedniego raportu analitycznego, prezentującego przyczynę bieżącej wartości tego wskaźnika (np. łącząc wskaźnik KPI „Sprzedaż netto” z analizą wielowymiarową sprzedaży z podziałem na handlowców i regiony).
Utworzone karty wyników możemy połączyć z mapami strategii (Strategy Maps)– schematami Visio ułatwiającymi wizualizację Zrównoważonych Kart Wyników.
Przykładowa karta wyników wykonana w aplikacji Dashboard Designer przedstawiona została na Rysunku 5. Zastosowanie tej karty w połączeniu z innymi raportami analitycznymi na jednym pulpicie menadżerskim zostało przedstawione na Rysunku 3.
Rysunek 5: Przykładowa Zbilansowana Karta Wyników zrealizowana w aplikacji Dashboard Designer – widok składnika Web Part po opublikowaniu na witrynie Windows SharePoint Services.
• ProClarity Web Professional
Aplikacja do wykonywania zaawansowanych analiz wielowymiarowych opartych na źródłach danych, którymi są wielowymiarowe kostki OLAP na platformie Analysis Services.
Narzędzie pozwala na przygotowywanie raportów i wizualizacji z wykorzystaniem specjalistycznych komponentów do analizy danych, m.in. map efektywności, drzew dekompozycji, analizy odchyleń.
Przykład takiej analizy w aplikacji ProClarity Web Professional został przedstawiony na Rysunku 6.
Rysunek 6: Przykładowa analiza wielowymiarowa w aplikacji ProClarity Web Professional.
Przygotowane raporty można opublikować w postaci książek raportów na serwerze PAS (ProClarity Analytics Server), a następnie udostępnić innym użytkownikom korzystającym tylko z przeglądarki internetowej (ProClarity Web Standard).
Dodatkowo przygotowane raporty analityczne możemy wykorzystać jako elementy pulpitów menadżerskich tworzonych w aplikacji Dashboard Designer.
Przykład takiego pulpitu z elementami analizy ProClarity został przedstawiony na Rysunku 7.
Rysunek 7: Pulpit menadżerski z elementami analiz wielowymiarowych ProClarity - platforma Office PerformancePoint 2007 Monitoring Server.
• Business Modeler
Aplikacja przeznaczona do budowania i zarządzania modelami planowania i budżetowania w
Office PerformancePoint 2007 Planning Server. Pozwala m.in. na wizualne tworzenie elementów aplikacji biznesowych wdrażanych na serwerze planowania (modeli, wymiarów, hierarchii, asocjacji). Dodatkowo pozwala na zarządzanie uprawnieniami do modeli, formularzy i raportów, tworzenie cykli budżetowych oraz hierarchii workflow, stosowanych w procesie budżetowania.
Użytkownicy aplikacji mogą rozbudowywać swoje modele biznesowe o zaawansowane reguły implementowane z wykorzystaniem m.in. dedykowanego języka zapytań PEL ( PerformancePoint Expression Language ), języka zapytań wielowymiarowych MDX ( Multidimensional Expressions ), czy też procedur opartych o język zapytań relacyjnych T-SQL (Transact-SQL).
Tworzone modele biznesowe oparte są na platformie relacyjnej SQL Server oraz usługach analitycznych Analysis Services.
Przykładowy interfejs użytkownika w aplikacji Business Modeler przedstawia Rysunek 8.
Rysunek 8: AplikacjaBusiness Modeler do tworzenia i zarządzania modelami planowania i budżetowania w Office PerformancePoint 2007 Planning Server.
• PerformancePoint Add-in for Excel
Dodatek do aplikacji MS Excel pozwalający na tworzenie raportów i formularzy do wprowadzania danych budżetowych w Office PerformancePoint 2007 Planning Server.
Dodatek rozszerza standardową funkcjonalność aplikacji Excel, dzięki czemu staje się ona narzędziem pozwalającym w bezpieczny i kontrolowany sposób wypełniać i zatwierdzać arkusze budżetowe, wykonywać analizy i symulacje „what-if”, tworzyć raporty oparte na zdefiniowanych wcześniej modelach budżetowych.
Dzięki dodatkowym funkcjom możliwe jest m.in. kontrolowanie danych wprowadzanych do poszczególnych komórek arkusza (tylko w miejscach dozwolonych – oznaczonych kolorem żółtym), kontrola dostępu do danych (tylko dla uprawnionych użytkowników), mechanizm zatwierdzania arkuszy budżetowych przez poszczególne grupy użytkowników (workflow), mechanizm pracy w trybie off-line (bez połączenia z serwerem PerformancePoint), szyfrowania danych, i wiele innych.
Użytkownik, korzystając z formularzy i raportów, jednocześnie może wykorzystywać standardowe funkcjonalności Excela – m.in. wykresy, formatowanie i formuły. Dzięki temu wypełnianie arkuszy można znacznie przyspieszyć i zautomatyzować.
Po zainstalowaniu dodatku w aplikacji Excel widoczna jest dodatkowa zakładka PerformancePoint, na której dostepny jest zestaw funkcji wykorzystywanych w pracy z modelami PerformancePoint Server-a.
Przykładowe raporty i analizy wykonywane z wykorzystaniem PerformancePoint Server Add-In for Excel przedstawiono na Rysunku 9 i 10.
Rysunek 9: Wprowadzanie danych budżetowych z wykorzystaniem PerformancePoint Add-in for Excel.
Rysunek 10: Prognozowanie z wykorzystaniem PerformancePoint Add-in for Excel.
Rysunek 10. Prognozowanie z wykorzystaniem PerformancePoint Add-in for Excel
• Office PerformancePoint 2007 Management Reporter
Dedykowane narzędzie do tworzenia specjalistycznych raportów i konsolidacji finansowych. Może być wykorzystywane w ścisłej integracji z PerformancePoint Serverem, jak również jako osobne narzędzie do tworzenia raportów.
Management Reporter umożliwia tworzenie i dystrybuowanie raportów opartych na danych bezpośrednio pobieranych z baz danych i aplikacji PerformancePoint Server-a, jak również na dodatkowych źródłach danych - np. systemach ERP Microsoft Dynamics.
Dzięki temu użytkownicy mogą mieć dostęp do kompleksowych raportów finansowych obejmujących różne obszary działalności firmy.
Dodatkowo narzędzie udostępnia m.in. mechanizmy zarządzania dostępem do poszczególnych raportów, tworzenia szablonów dla standardowych raportów, funkcjonalności „drążenia danych” oraz możliwość zastosowania w raportach zaawansowanej logiki finansowej (np. procedur konsolidacji finansowej).
• Office PerformancePoint 2007 Data Integration Toolkit
Zestaw procedur i bibliotek wspierających tworzenie własnych modułów dostawców danych (data providers) pobierających dane z systemów źródłowych do aplikacji Office PerformancePoint Server (m.in. dla aplikacji Management Reporter).
W ramach produktu dostarczane są m.in. Data Integration Framework, przykładowe implementacje oraz narzędzia wspierające testowanie własnych implementacji dostawców danych.
Podsumowanie
W niniejszym artykule zostały przedstawione podstawowe moduły i aplikacje dostarczane wraz ze zintegrowaną platformą do zarządzania i monitorowania wydajności procesów biznesowych – Microsoft Office PerformancePoint Server 2007.
Jak można zauważyć, platforma produktów Microsoft w obszarze rozwiązań Performance Management oferuje bardzo duży zakres narzędzi i funkcjonalności, które można wykorzystać w wielu etapach zarządzania w biznesie - począwszy od monitorowania bieżącego stanu przedsiębiorstwa, przez analizę przyczyn zjawisk, planowanie, a skończywszy na prognozowaniu przyszłych wyników.
W kolejnych artykułach zostaną przedstawione bardziej szczegółowo poszczególne aplikacje i obszary funkcjonalne dostępne na platformie Office PerformancePoint Server 2007 wraz z przykładami ich zastosowań w procesie zarządzania.
 | Radosław Łebkowski (MCTS, MCITP DBA, MCITP DB Dev, MCITP BI Dev) |