| Wstęp | |
| Architektura Network Access Protection |
Network Access Protection (NAP) systemu Windows Server 2008 to nowy zestaw komponentów systemu operacyjnego, tworzących platformę weryfikowania kondycji komputerów, które próbują uzyskać dostęp do sieci prywatnych lub komunikować się przez takie sieci. NAP udostępnia narzędzia służące do kontrolowania zgodności klientów sieciowych z wymogami bezpieczeństwa, obowiązującymi w danej sieci oraz narzędzia umożliwiające ograniczanie dostępu komputerów niespełniających tych wymogów do czasu, aż zostaną one spełnione.
Infrastruktura sieciowa platformy NAP realizuje następujące funkcje:
| • | Weryfikacja kondycji - czyli zgodności komputerów, usiłujących nawiązać połączenie z wymogami bezpieczeństwa |
| • | Ograniczanie dostępu komputerów niespełniających wymogów bezpieczeństwa |
| • | Automatyczne korygowanie konfiguracji komputerów niezgodnych z wymogami bezpieczeństwa, w celu doprowadzenia ich do stanu zgodności |
| • | Bieżące utrzymywanie komputerów w stanie zgodności z ewoluującymi wymogami bezpieczeństwa. |
NAP udostępnia mechanizmy wymuszania zgodności z wymogami bezpieczeństwa komputerów, korzystających z protokołu IPsec (Internet Protocol security), uwierzytelniania w punktach dostępu IEEE 802.1X, wirtualnych sieci prywatnych VPN, bądź z protokołu DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol). Architektura NAP przewiduje, że wszystkie jej funkcje (weryfikacja, ograniczanie dostępu, automatyczne korygowanie i bieżące utrzymywanie) mogą być realizowane nie tylko przez komponenty firmy Microsoft, lecz także przez niezależnych dostawców.
NAP wymaga serwerów z systemem operacyjnym Windows Server 2008 i komputerów klienckich z Windows Vista lub Windows Server 2008. Microsoft pracuje nad stosowną aktualizacją dla klientów z system Windows® XP z SP2.
Na rys. 1 pokazano przykładową sieć zabezpieczoną platformą Network Access Protection.

Rys.1. Przykładowa sieć z wdrożoną platformą Network Access Protection.
W skład infrastruktury sieciowej, zabezpieczonej przez NAP wchodzą następujące składniki:
| • | Klienci NAP: komputery obsługujące platformę NAP, zapewniającą ochronę podczas komunikacji z wykorzystaniem protokołu IPsec, uwierzytelniania IEEE 802.1X, prywatnych kanałów VPN lub adresacji DHCP. | ||||||
| • | Serwery NAP: komputery z systemem operacyjnym Windows Server 2008, wykorzystujące zasady bezpieczeństwa kontrolowane przez serwer NPS (Network Policy Server) w celu zweryfikowania kondycji klientów NAP i określenia, czy ich stan pozwala udzielić dostępu do sieci/zezwolić na komunikowanie się przez sieć, bądź korygujące brak zgodności klientów z wymogami bezpieczeństwa, obowiązującymi w danej sieci. Przykłady serwerów NAP:
| ||||||
| • | Serwer zasad bezpieczeństwa(Network Policy Server): serwer NPS sprawdza, czy dany klient spełnia wymogi bezpieczeństwa, warunkujące udzielenie mu dostępu do sieci. Sewer NPS zastępuje usługi Internet Authentication Service (IAS) znane z Windows Server 2003. NPS może być instalowa¬ny jednocześnie z serwerami HCS, VPN czy DHCP, choć – jak pokazane zostało na rys.1 – najczęściej jest on urucha¬mia¬ny na oddzielnej maszynie w celu zapewnienia centralnej obsługi innych serwerów NAP. | ||||||
| • | Serwery bezpieczeństwa: komputery informujące serwery NPS o aktualnym stanie zabezpieczeń w systemie. | ||||||
| • | Usługi katalogowe Active Directory®: usługi systemu operacyjnego Windows, przechowujące między innymi dane uwierzytelniające dla połączeń VPN i 802.1X, jak również ustawienia grupowe komunikacji przez protokół IPsec. | ||||||
| • | Sieć z ograniczeniami: oddzielona logicznie lub fizycznie część sieci, w której znajdują się:
|
W sieciach zabezpieczonych przez NAP można wyróżnić następujące interakcje komputerów:
| • | Klient NAP – serwer HCS Sesje komunikacji między klientami NAP a serwerami HCS, wykorzystują bezpieczny protokół HTTPS (HyperText Transfer Protocol over Secure Sockets Layer). Klient przekazuje swój aktualny stan, żądając wydania certyfikatu dotyczącego jego kondycji. Klientom spełniającym aktualne wymogi bezpieczeństwa serwer HCS wysyła taki certyfikat, natomiast wszelkim innym – stosowne instrukcje dotyczące skorygowania bieżącego stanu w celu doprowadzenia do zgodności. | ||||||
| • | Klient NAP – punkt dostępu 802.1X Klient NAP, łączący się przez punkt dostępu 802.1X (może to być przełącznik Ethernetowy lub punkt bezprzewodowego dostępu do sieci) wysyła komunikat PEAP (Protected Extensible Authentication Protocol) przez EAP w sieci LAN w celu uwierzytelnienia oraz przekazania aktualnego stanu kondycji do serwera NPS. Na podstawie tego komunikatu NPS odsyła klientom niespełniającym wymogów bezpieczeństwa instrukcje korygujące, zaś klientom zgodnym udziela prawa nieograniczonego dostępu do intranetu. Komunikaty PEAP, wymieniane między klientami 802.1X i serwerem NPS są przekazywane przez punkt dostępu 802.1X. | ||||||
| • | Klient NAP – serwer VPN Klient NAP, łączący się za pomocą VPN wysyła komunikaty PPP (Point-to-Point Protocol), aby zestawić kanał łączności VPN. Przez nawiązany kanał PPP klient dostarcza komunikat PEAP w celu przekazania informacji na temat bieżącego stanu kondycji do serwera NPS. Na podstawie tego komunikatu NPS przesyła klientom niespełniającym aktualnych wymogów bezpieczeństwa instrukcje korygujące, zaś klientom zgodnym udziela prawa nieograniczonego dostępu do intranetu. Komunikaty PEAP wymieniane między klientami VPN i serwerem NPS są przekazywane przez serwer VPN. | ||||||
| • | Klient NAP – serwer DHCP Klient NAP działający, jako klient DHCP wysyła komunikat DHCP, aby z serwera DHCP uzyskać ważny adres IPv4 oraz przekazać informację o aktualnym stanie kondycji do serwera NPS. Na podstawie komunikatu, NPS odsyła klientom niespełniającym wymogów bezpieczeństwa instrukcje korygujące oraz przydziela im adresy pozwalające uzyskać dostęp jedynie do fragmentu sieci z ograniczeniami, zaś klientom zgodnym przydziela adresy, dzięki którym mogą uzyskać nieograniczony dostęp do intranetu. | ||||||
| • | Klient NAP – serwery korygujące Nawet klienci NAP o nieograniczonym dostępie do intranetu okresowo łączą się z serwerami korygującymi w celu zweryfikowania, czy pozostają w zgodzie z aktualnymi wymogami bezpieczeństwa, np. z serwerem oprogramowania antywirusowego łączą się po to, aby zbadać, czy nie pojawił się nowy plik sygnatur wirusów, a z serwerem aktualizacji (takim, jak Windows Update Services) – aby sprawdzić, czy w systemie operacyjnym zainstalowano najnowsze poprawki. Klienci NAP dopuszczone do fragmentu intranetu z ograniczeniami, łączą się z dostępnymi dla nich serwerami korygującymi, aby w oparciu o instrukcje otrzymane z serwera NPS doprowadzić bieżący stan kondycji do zgodności z wymogami bezpieczeństwa. Przykładowo, jeśli w fazie weryfikacji serwer NPS ustali, że dany klient NAP nie dysponuje najnowszym plikiem sygnatur wirusów, wyśle klientowi instrukcje, z którego z serwerów korygujących taki plik ma zostać pobrany. | ||||||
| • | Serwer HCS – serwer NPS Serwer HCS przekazuje do serwera NPS komunikat RADIUS (Remote Authentication Dial-In User Service) określający stan kondycji danego klienta NAP. Serwer NPS odsyła wspomniany komunikat, wskazując na jedną z dwóch poniższych możliwości:
| ||||||
| • | Punkt dostępu 802.1X – serwer NPS Punkt dostępu 802.1X wysyła do serwera NPS komunikat RADIUS przekazując komunikat PEAP od klienta NAP. Serwer NPS odsyła komunikat RADIUS wskazujący na jedną z poniższych możliwości:
| ||||||
| • | Serwer VPN – serwer NPS Serwer VPN nadaje do NPS komunikat RADIUS przekazujący komunikat PEAP otrzymany od klienta NAP. Serwer NPS odsyła RADIUS wskazując na jedną z poniższych możliwości:
| ||||||
| • | Serwer DHCP – serwer NPS Serwer DHCP wysyła do NPS komunikat RADIUS, informujący o bieżącym stanie kondycji klienta. Serwer NPS przekazuje komunikat RADIUS, podając jedną z dwóch poniższych możliwości:
| ||||||
| • | Serwer NPS – serwery bezpieczeństwa Realizując funkcję weryfikacji kondycji określonego klienta NAP, serwer NPS musi kontaktować się z serwerami bezpieczeństwa, aby otrzymać informacje o aktualnie obowiązujących wymogach bezpieczeństwa. Na przykład NPS może kontaktować się z serwerem oprogramowania antywirusowego w celu zweryfikowania, czy plik sygnatur wirusów zainstalowano w kontrolowanym kliencie w najnowszej (obowiązującej) wersji albo połączyć się z serwerem aktualizacji systemu operacyjnego w celu sprawdzenia, czy wszystkie wymagane aktualizacje zostały zainstalowane. |
Powyższe interakcje zostały zilustrowane na rys. 2.

Rys. 2. Interakcje pomiędzy komponentami platformy NAP.