Wydaje się, że ledwo skończyliśmy odpowiednie dostosowywanie i zabezpieczanie systemu Windows XP, a teraz czeka nas to samo z systemem Windows Vista. Być może czytaliśmy blogi dotyczące brakujących sterowników, konfliktów aplikacji i nowych procesów zarządzania i zastanawiamy się, dlaczego nie możemy pozostać przy tym co sprawdzone?
Prawda jest taka, że główne aktualizacje systemów operacyjnych nie pojawiają się tak często i biorąc pod uwagę częstotliwość ich publikacji w pewnym momencie organizacje i tak zdecydują się na ich zastosowanie. Pytanie tylko, kiedy najlepiej rozpocząć proces wdrażania i w jakim tempie go realizować.
W środowisku krąży wiele faktów i plotek dotyczących systemu Windows Vista. Niniejszy artykuł ma za zadanie sprostować informacje i przedstawić uczciwą oraz rzetelną ocenę korzyści i wyzwań związanych z wprowadzeniem systemu Windows Vista z punktu widzenia specjalisty IT.
Z doświadczeń pracowników działów IT, którzy wdrażali Windows Vista jako pierwsi, niezbicie wynika, że nowy system operacyjny zapewnia fundamentalne korzyści w zakresie zarządzania komputerami. I pomimo potencjalnych trudności w ogólnym rozrachunku warto zainwestować czas, aby poznać system Windows Vista z perspektywy zarządzania infrastrukturą IT, ponieważ:
| • | Wiele organizacji z sukcesem wdrożyło system Windows Vista |
| • | Windows Vista oferuje większą kontrolę i pomaga w zapewnianiu niezakłóconej pracy komputerów |
| • | Windows Vista i środowisko są przygotowane na rozpoczęcie procesu wdrażania |
| • | Dostępne są wskazówki i narzędzia, które czynią migrację łatwiejszą niż mogłoby się wydawać |
Na początku większość z nas pozna system Windows Vista z perspektywy użytkownika końcowego. Choć wprowadzonych zostało wiele udoskonaleń projektu wizualnego, kompleksowej funkcji wyszukiwania oraz interfejsu użytkownika, wiele argumentów przemawiających za zastosowaniem systemu Windows Vista kryje się za kulisami. Możliwość ścisłego kontrolowania ustawień i konfiguracji komputerów, poprawiona architektura zabezpieczeń, pomoc w zredukowaniu liczby tworzonych i utrzymywanych obrazów oraz zdolności samonaprawcze – te cechy sprawiają, że zarządzanie komputerami z systemem Windows Vista jest efektywniejsze i łatwiejsze niż w Windows XP.
Windows Vista zawiera nowe i zaktualizowane funkcje, które ułatwiają zarządzanie komputerami klienckimi w organizacji:
| • | Modularna architektura i nowy format pliku przetwarzania obrazów (WIM) umożliwiają tworzenie i wdrażanie w całej infrastrukturze jednego obrazu niezależnego od wersji językowej oraz sprzętu. Ponadto technologia stosowania obrazów umożliwia przeprowadzenie na komputerze migracji do systemu Windows Vista bez utraty plików i ustawień. |
| • | Rozszerzone ustawienia zasad grupy pozwalają na centralną konfigurację prawie każdego aspektu systemu Windows Vista, zapewniając odpowiedni poziom blokowania i redukując liczbę potencjalnych zakłóceń. |
| • | Rozbudowane funkcje raportowania i rejestrowania zdarzeń pozwalają na przeglądanie stanu systemu komputera w celu zapobiegania problemom i diagnozowania ich. |
| • | Udoskonalony Harmonogram zadań automatyzuje rutynowe zadania administracyjne i systemowe oraz reaguje na zdarzenia zachodzące na komputerach klienckich, powodując wykonanie zdefiniowanych akcji po wystąpieniu określonych zdarzeń. |
System Windows Vista został zaprojektowany tak, aby automatycznie naprawiać typowe problemy i błędy, dzięki czemu odciąża dział IT i usprawnia pracę użytkowników końcowych:
| • | Automatycznie wykrywa i rozwiązuje wiele znanych problemów, wymagając co najwyżej niewielkiej pomocy użytkownika końcowego. Przeprowadza proces naprawczy lub prezentuje użytkownikowi serię czynności, jakie należy wykonać. |
| • | Funkcja Diagnostyka sieci systemu Windows identyfikuje główne potencjalne problemy z siecią i automatycznie podejmuje odpowiednie działania w celu ich skorygowania. |
| • | Wbudowane scenariusze diagnostyczne odnotowują zdarzenia w dzienniku zdarzeń, dokumentując automatycznie naprawione błędy i dostarczając szczegółowe informacje na temat problemów, które nie mogły zostać rozwiązane w sposób automatyczny. |
Wielowarstwowa ochrona przeciwko złośliwemu oprogramowaniu stanowi realizację strategii prewencji, izolacji i odzyskiwania:
| • | Funkcja kontroli dostępu użytkownika zapewnia administratorom możliwość ograniczania uprawnień i równocześnie pozwala na uruchamianie większości aplikacji. Dzięki temu "obszar narażony na ataki" na poszczególnych komputerach zostaje zredukowany, ponieważ większość użytkowników nie musi korzystać z poświadczeń administratora. |
| • | Na komputerach i twardych dyskach stosowane jest szyfrowanie funkcją BitLocker, co zapobiega naruszaniu bezpieczeństwa. |
| • | Poprawiona zapora sieciowa oferuje nowy interfejs zaawansowanych zabezpieczeń służący do konfigurowania ustawień klienckiego komputera oraz zabezpieczeń internetowego protokołu (IPsec) z pełnym wsparciem dla mechanizmu stosowania zasad grupy. Nowa architektura wraz z technologią Windows Service Hardening zapewnia wielowarstwową ochronę i ogranicza niepożądane działania. |
Migracja do nowego systemu operacyjnego wpływa na wszystkie aspekty działania środowiska komputerowego, a zatem stanowi złożone przedsięwzięcie. Nic dziwnego, że najbezpieczniejszym rozwiązaniem wydaje się opóźnianie jej (przynajmniej tak długo, jak to możliwe). Co więcej, im później następuje wdrożenie nowego systemu operacyjnego, tym bardziej dojrzała staje się dotychczasowa infrastruktura, w której zażegnanych zostaje większość problemów związanych ze zgodnością aplikacji i funkcjonalnością. A zatem najlepszym rozwiązaniem jest przełożenie tej kwestii na później, prawda?
Niekoniecznie.
Niewykluczone, że opóźnienie procesu wdrożenia systemu Windows Vista pozwoliłoby uniknąć pewnych komplikacji, lecz na dłuższą metę korzyści płynące z przyspieszenia tego procesu przewyższają związane z nim niedogodności. Dzięki temu można nie tylko wcześniej osiągnąć stan "nirwany", korzystając z innowacyjnych możliwości systemu Windows Vista, ale również wzmocnić swoją pozycję w organizacji.
| • | Użytkownicy o wysokich uprawnieniach często będą sami decydowali się na wprowadzenie systemu Windows Vista. Dlatego ważne jest posiadanie wiedzy i umiejętności, które pozwalają na rozwiązywanie potencjalnych problemów. Organizacja IT, która posiada większą wiedzę niż nawet najbardziej zaawansowani użytkownicy, zyskuje szacunek, co ułatwia zdobywanie zasobów. |
| • | System Windows Vista zapewnia swoiste możliwości zarządzania i zabezpieczania, z których warto skorzystać, w szczególności gdy wyłączenie wybranych funkcji może pozytywnie wpłynąć na środowisko lub gdy wielu użytkowników mobilnych przechowuje poufne dane na laptopach. |
| • | Windows Vista już tam jest. A zatem warto poznać ten system, zanim zajmie on miejsce w infrastrukturze firmy, aby móc z wyprzedzeniem przewidywać potencjalne problemy. |
| • | System Windows Vista stanowi pierwszą od pięciu lat zasadniczą aktualizację i z tego względu można spodziewać się powszechnych migracji w środowisku Windows. Im szybciej rozpoczniemy zaznajamianie się z systemem Windows Vista, tym lepiej przygotujemy się do zmiany, która zapewne i tak nastąpi w związku z nowymi wymaganiami biznesowymi lub decyzją dyrektora działu IT. |
Poznanie funkcji Windows Vista z perspektywy użytkownika końcowego nie jest równoznaczne z opanowaniem umiejętności zarządzania systemem. Dlatego warto jak najwcześniej przeanalizować system Windows Vista w środowisku laboratoryjnym. Dzięki przyswojeniu narzędzi służących do testowania oraz instalacji, będzie można swobodnie kontynuować pracę, gdy system Windows Vista pojawi się w infrastrukturze (w sposób zaplanowany lub niezamierzony).
Zapewnienie zgodności aplikacji w systemie Windows Vista może stanowić pewne wyzwanie. Choć istnieją narzędzia i techniki, które ułatwiają dokonywanie analizy i łagodzenie konfliktów aplikacji, nadal pozostaje to jeden z najbardziej skomplikowanych aspektów migracji do systemu Windows Vista.
| • | Podstawowy kod systemu Windows Vista uległ znaczącym zmianom. Modyfikacje były konieczne ze względu na istotne aspekty bezpieczeństwa i kompleksowe funkcje zarządzania, ale w ich konsekwencji do prawidłowego działania dużej części aplikacji niezbędne jest dokonanie pewnych zmian. |
| • | Nie wszyscy dostawcy oprogramowania zdążyli dostosować swoje aplikacje do wymagań systemu Windows Vista, a zatem konieczność sprawdzenia, czy wszystkie kluczowe aplikacje i narzędzia biznesowe funkcjonują prawidłowo, leży po stronie specjalistów IT. |
| • | Ponieważ system Windows Vista może mieć wpływ na wiele aplikacji, testowanie wspieranego przez zespół IT oprogramowania pod kątem zgodności i potencjalnych konfliktów może stanowić czasochłonne zadanie. |
Windows Vista ma wysokie wymagania sprzętowe. Komputery i laptopy starsze niż kilka lat prawdopodobnie nie stanowią odpowiednich kandydatów do migracji do systemu Windows Vista. W tym przypadku lepiej jest poczekać na wycofanie zasobu z użycia i zainstalować system Windows Vista na nowym sprzęcie.
| • | System Windows Vista został zaprojektowany tak, aby wykorzystywać zaawansowane możliwości przetwarzania i technologie wyświetlania, a zatem starsze komputery mogą nie być wystarczająco wydajne. |
| • | Niektórzy dostawcy sprzętu nie opublikowali jeszcze zaktualizowanych sterowników urządzeń dla systemu Windows Vista, w związku z tym zapewnienie odpowiedniego działania tych urządzeń wiąże się z dodatkowym nakładem pracy, a w niektórych przypadkach z opóźnieniami. |
Windows Vista modyfikuje sposób zarządzania infrastrukturą komputerów.
| • | System Windows Vista został zaprojektowany tak, aby ułatwiać zadania wdrażania i zarządzania. W związku z tym wprowadzone zostały pewne modyfikacje procesów zarządzania, w szczególności w zakresie zasad grupy oraz konfiguracji zabezpieczeń. Efektem końcowym jest większa kontrola i bezpieczeństwo, jednak istnieje również skutek uboczny, czyli konieczność zmiany sposobu realizacji niektórych zadań. |
| • | Windows Vista wykorzystuje nowy format pliku przetwarzania obrazów, a zatem modyfikacji ulegnie sposób tworzenia, rozmieszczania i zarządzania obrazami. Dzięki temu możliwe będzie posiadanie pojedynczego obrazu niezależnego od sprzętu i wersji językowej. |
| • | Obrazy Windows Vista są dużo większe niż obrazy Windows XP, zwykle osiągają ponad 2GB. O sposobie wdrażania systemu Windows Vista na poszczególnych komputerach powinny decydować możliwości sieci. |
Windows Vista wpłynie na sposób, w jaki użytkownicy końcowi realizują niektóre zadania.
| • | Użytkownicy końcowi będą wymagali pomocy i przeszkolenia w zakresie realizacji codziennych zadań. Gdy już zapoznają się ze zmodyfikowanymi procesami, ich produktywność wzrośnie, jednak na początku będą potrzebowali pewnego wsparcia. |
Zaplanowanie wdrożenia Windows Vista jako sekwencji niewielkich kroków może znacznie uprościć ogólny proces, a z pewnością spowoduje, że nie będzie on wyglądał już tak deprymująco. Na początku warto przeanalizować proces na ogólnym poziomie, zapoznać się z niezbędnymi informacjami oraz potencjalnymi problemami, jakie można napotkać w poszczególnych fazach. To pomoże w zorganizowaniu prac oraz uniknięciu niepotrzebnych komplikacji.
| • | Odkrycie — po pierwsze należy spokojnie przyjrzeć się systemowi Windows Vista z perspektywy zarządzania infrastrukturą informatyczną. Które zmiany wpłyną na pracę działu IT? W jaki sposób codzienne procesy zostaną ulepszone lub zmodyfikowane? W jaki sposób zmiany te wpłyną na interakcję z użytkownikami końcowymi? |
| • | Badanie — teraz należy w sposób bardziej szczegółowy przyjrzeć się poszczególnym aspektom zarządzania w systemie Windows Vista. Jak wyglądać będą procesy zarządzania infrastrukturą składającą się z komputerów z systemem Windows Vista? W jaki sposób realizowane będzie zadanie tworzenia obrazów i utrzymywania ich? W jaki sposób można zwiększyć efektywność stosowania zasad grupy do kontrolowania środowiska? Jak można wykorzystać nową architekturę zabezpieczeń, aby lepiej chronić komputery, poufne dane i środowisko IT? |
| • | Pilotaż — warto zastosować metodyczne podejście do wprowadzania systemu Windows Vista w infrastrukturze. Należy rozpocząć od laboratorium z jedynie kilkoma komputerami, a następnie przejść do większych grup w serii wdrożeń pilotażowych. Czy narzędzia zainstalowane w środowisku działają prawidłowo? W jaki sposób zachowują się obiekty zasad grupy? Czy pojawiły się konflikty nowych aplikacji, które wymagają rozwiązania? Jakich aktualizacji sprzętu trzeba dokonać przed rozpoczęciem migracji na szeroką skalę? |
| • | Wdrożenie — po zdobyciu pierwszych doświadczeń w zakresie wdrażania systemu Windows Vista na potrzeby wielu grup użytkowników należy zaplanować rozmieszczenie go w całej infrastrukturze. Czy wdrożenie powinno być przeprowadzane fazami czy równocześnie w całej organizacji? Jakie procesy przygotowania i szkolenia użytkowników końcowych trzeba będzie zrealizować? Kiedy będzie można zastosować pojedynczy system operacyjny oraz obraz? |
Firma Microsoft oferuje wiele narzędzi i dokumentów zawierających szczegółowe instrukcje pomocne w realizacji podstawowych faz wdrożenia, takich jak proces planowana, analiza istniejących aplikacji, ocena sprzętu i implementacja planu wdrożenia. Do kluczowych narzędzi oferowanych przez firmę Microsoft należą:
| • | Microsoft Solution Accelerator for Business Desktop Deployment (BDD) 2007 dla systemów Windows Vista oraz Microsoft Office 2007 (BDD 2007) zawiera kompleksowe wskazówki dotyczące efektywnego planowania, budowania, testowania i instalowania systemów Windows Vista oraz Office 2007. Pakiet oferuje zestaw sprawdzonych narzędzi i praktyk, przy pomocy których specjaliści IT mogą:
| ||||||||||||||
| • | Program Application Compatibility Toolkit (ACT) służy do sprawdzania, czy istniejące aplikacje są zgodne z systemem Windows Vista, przed rozpoczęciem migracji do nowego systemu operacyjnego. Zestaw ACT umożliwia również określanie, w jaki sposób aktualizacja do nowej wersji wpłynie na dostępne aplikacje. Można użyć funkcji ACT, aby:
| ||||||||||||||
| • | Windows Vista Hardware Assessment (HAT) to narzędzie, które odnajduje komputery w sieci oraz opracowuje ich szczegółowy spis z wykorzystaniem technologii Windows Management Instrumentation (WMI). Narzędzie dokonuje analizy i przedstawia raport, który prezentuje informacje o przygotowaniu komputerów do instalacji systemu Windows Vista oraz lokalizacji sterowników dla wykorzystywanych urządzeń, a także przedstawia ewentualne zalecenia dotyczące aktualizacji sprzętu. | ||||||||||||||
| • | Microsoft Desktop Optimization Pack (MDOP) to zestaw narzędzi, który pomaga w zarządzaniu infrastrukturą komputerów biurowych w sposób bardziej wydajny i skuteczny. Pakiet MDOP dostępny w ramach programu Software Assurance składa się z czterech modułów: SoftGrid Application Virtualization, Advanced Group Policy Manager, Asset Inventory Service oraz Diagnostics and Recovery Toolset. Narzędzia te ułatwiają migrację systemów operacyjnych, począwszy od redukcji testów zgodności aplikacji (SoftGrid Application Virtualization) po kompleksową ocenę stanu istniejących aplikacji (Asset Inventory Service) oraz konfigurację zasad grupy (Advanced Group Policy Manager). Więcej informacji na temat pakietu MDOP znaleźć można pod adresem http://www.microsoft.com/windows. | ||||||||||||||
| • | Organizacje, które uczestniczą w programie Microsoft Software Assurance, mogą uzyskać dodatkową pomoc. W zależności od liczby licencjonowanych produktów, firma może kwalifikować się do skorzystania z usługi wsparcia planowania wdrożenia (Microsoft Desktop Deployment Planning Services - DDPS), czyli 1-15 dniowej sesji z konsultantem, który posiada wiedzę na temat wdrażania systemów Windows Vista oraz Office 2007. Dodatkowe informacje na temat korzyści oraz warunków koniecznych do zakwalifikowania się do programu zawiera witryna http://www.microsoft.com/licensing/sa/benefits/deployment.mspx. |
| • | Zapoznanie się z wszelkimi aspektami zarządzania systemem Windows Vista w środowisku laboratoryjnym |
| • | Przeprowadzenie pełnej analizy sprzętu w celu oszacowania potencjalnych nakładów finansowych koniecznych do przygotowania infrastruktury |
| • | Przejrzenie zestawu dostępnych aplikacji i określenie, które z nich wymagają nowych wersji |
| • | Wczesne i częste komunikowanie się z wewnętrznym działem programistów w celu zapewnienia im możliwości przygotowania aplikacji oraz firmy |
| • | Udzielenie użytkownikom końcowym jasnych wskazówek, jakich zmian w środowisku mogą się spodziewać |
| • | Zastosowanie technologii wirtualizacji systemów klienckich na potrzeby starszych aplikacji, które nie są zgodne z systemem Windows Vista |
| • | Rozważenie opcji wykorzystania wirtualizacji aplikacji w celu zredukowania konfliktów między aplikacjami i uproszczenia procesu zarządzania nimi |
Wykorzystanie zautomatyzowanej technologii zarządzania oprogramowaniem i aktualizacjami (takiej jak SMS) w celu umożliwienia instalacji przy minimalnym poziomie interakcji lub bez interakcji.
Windows Vista TechNet TechCenter oferuje obszerną bibliotekę instrukcji, narzędzi, zasobów i wskazówek kierowanych do specjalistów IT odpowiedzialnych za zarządzanie komputerami. Dostępna jest specjalna strona zawierająca łącza do zasobów dotyczących wdrażania systemu Windows Vista: www.microsoft.com/technet/springboard.
Forum użytkowników stanowi doskonały sposób, aby uczyć się od innych oraz dzielić się wskazówkami i sztuczkami. Istnieje wiele forów, których tematem jest Windows Vista. Witryna TechNet zawiera specjalistyczne fora, których dodatkową zaletą jest aktywny udział programistów z zespołu Windows: http://go.microsoft.com/?link=7561528
Wiele użytecznych wskazówek i najlepszych praktyk znaleźć można także na innych forach. Jedno z nich koncentruje się głównie na wdrażaniu systemu Windows: http://deploymentforum.com/.