
![]() Maruz
Kalabileceğiniz Tehlikeleri Belirleyin Bundan on yıl önce, insanlar Web'i "harika" olarak
nitelendiriyordu. Bugün de öyledir. Ancak bazı yönlerden oldukça
tehlikelidir. Gizlilik haklarınız ve bilgisayar güvenliğiniz
konusunda istenmeyen sonuçlar doğurabilir. Korumak istediğiniz unsurlar nelerdir? Gizlilik haklarınızın çiğnenmesine, bilgisayar
yazılımınızın ve verilerinizin zarar görmesine, başkaları
tarafından kötüye kullanılmasına karşı önlem alın, çocuklarınızı
(ve onların arkadaşlarını) Internet'ten gelebilecek sakıncalı
içerik ve bağlantılardan koruyun. Tehlikeleri Belirlemede Kullanılacak Denetim
Listesi Sizi etkileyebilecek tehlikeleri ve göze
alabileceğiniz tehlike düzeylerini belirleyin. Aşağıdaki soruları
kendi kendinize yanıtlayın. 1. Bilgisayarınızı kim kullanıyor? Otomobil sigorta şirketleri bir otomobilin kazaya
maruz kalma olasılığının süren kişiye ve insanların sürüş biçimine
göre değiştiğini bilirler. Sürekli olarak yolda olan otomobillerin
veya düşüncesizce kullanılan otomobillerin kaza olasılığı çok
büyüktür. Aynı şey bilgisayarınızı kullanan kişi için de
geçerlidir.
Bilgisayarınızı kim kullanırsa kullansın, aşağıdaki adımları
uygulayarak zararlı saldırı ve virüs tehlikesini en az düzeye
indirebilirsiniz:
2. Internet'e nasıl bağlanıyorsunuz? Her zaman bağlantılı mısınız (bir kablolu modem
veya DSL yoluyla)? Sürekli Internet'e bağlı durumda iseniz ve bir güvenlik duvarı
kullanmıyorsanız, bilgisayarınız muhtemel bir hedef teşkil
edecektir. Aşağıdaki adımları uygulayın:
3. Bilgisayarınızı kullanan insanlar
Internet'te ne gibi işlemler yapıyorlar? Çevrimiçi veya yüz yüze olarak insanlarla
buluştuğunuz ve iletişim kurduğunuzda düşündüğünüz temel kurallar
geçerlidir: Kiminle iş yaptığınızı bilmek istersiniz,
tanımadığınız kişilere karşı dikkatli olursunuz. Bilgisayarınızı
kullanan kişilerden alışveriş yapanlar, banka işlemlerini
yürütenler, faturalarını ödeyenler, hisse senedi veya yatırım fonu
alanlar ya da yasadışı bir şey yapanlar var mı? Hayal edemeyeceğiniz kadar ucuza mal satan şüpheli
satıcılara karşı dikkatli olmanız gerekebilir, ancak çevrimiçi
elektronik güvenlik iletişim kuralları ve uygulamaları kredi kartı
bilgilerinizi telefonda karşı tarafa açıklamaktan çok daha güvenli
olabilmektedir. Sitenin yasal, yapacağınız işlemlerin güvenli
olacağından emin olmak için:
E-posta gönderiyor ve alıyor musunuz? E-posta ekleri virüs yaymada en sık kullanılan öğelerdir. Yalnızca
bir iletiyi açmakla, içerdiği virüsün bulaşmasına neden
olabilirsiniz. Şu önlemleri alın:
Gizli tutulmasını istediğiniz bir e-posta
gönderiyorsanız postayı şifreleyin. Şifrelenmemiş e-posta
iletileri kapatılmamış bir zarfa konan mektuptan farksızdır. Sohbet odalarına giriyor veya anlık mesaj
gönderme (IM) programlarını kullanıyor musunuz? Internet'te sohbet oldukça hoş bir etkinlik
olmasına karşın, pek çok tehlikeyi (örneğin, gerçek kişiliklerini
gizleyen kullanıcılar) beraberinde getirir. Çevrimiçi sohbet üç,
dört arkadaş arasında geçen konuşmalar gibi görünebilir, ancak
yüzlerce insan o anda sizi dinliyor, yazdıklarınızı okuyor
olabilir. Sohbet ve anlık mesaj uygulamaları çocuklar tarafından
kullanıldığında, kişisel bilgilerini hiçbir zaman vermemeleri
konusunda onları uyarın. Daha fazla bilgi için, getnetwise.com
adresini ziyaret edin. Anlık mesaj çok kullanışlı ve eğlencelidir, ancak
özel veya güvenli değildir. Gizli kalması gereken bilgilerinizi
gönderiyorsanız, bir e-posta hesabı kullanın ve iletilerinizi
şifreleyin. Çevrimiçi oyunlar oynuyor musunuz? Artık tüm dünyaya yayılmış olan çevrimiçi oyunlar
güvenlik konusunda önemli sorunları (örneğin, oyun sırasında karşı
oyuncudan gelen ve bilgisayarınıza zarar verebilecek bir eki
yükleme) beraberinde getirmektedir. Ücretsiz müzik, film, resim veya yazılım
programı (freeware) gibi dosyaları yüklüyor, başkalarıyla
değiştiriyor musunuz? Internet'ten dosya yüklemek (eğer aldığınız şeyin
ne olduğunu biliyorsanız) çok yararlıdır. Ancak bunlar bazı
virüsler veya worm (solucan) ve Trojan (Truva atı) gibi bazı
tehlikeli casus programlar içeriyor olabilir. Worm öğeleri
bilgisayarınızın bir yerinde gizlenerek, bilgisayarınızın
çökmesine neden olana kadar kendi kendilerini kopyalayıp
çoğalabilirler. Trojan programları ise görünüşte yararlı
programlardır (oyunlar ve yardımcı programlar gibi), ancak etkin
hale geldiklerinde yıkıcı olurlar. Bu, özellikle dosyaların ortak
kullanılması konusunda önemli bir sorun oluşturur. Herhangi bir dosyayı karşıdan yüklemeden önce: • Dosyanın sayısal imzaya sahip olup olmadığına
bakın • Yalnızca güvendiğiniz kişi ve kuruluşlardan
gelen dosyaları kabul edin 7 Adım Sağduyunuzu kullanarak ve bilgisayarınızı tehlikeli saldırılardan
ve eklerden koruyarak, Internet'in size sağladığı gizlilik
haklarınızın ve imtiyazlarınızın çiğnenmemesini sağlayabilirsiniz.
Aşağıdaki adımları uygulayarak tehlikeleri önemli ölçüde
azaltabilirsiniz:
|
|