Klik hier om Silverlight te installeren*
Nederland|Sitemap
Microsoft
Financien 
|Contact
Financieel Management - Bewaak uw financiën

Leningen en aflossingen in Excel

De financieel rekenkundige functies van Microsoft Office Excel zijn gebaseerd op twee principes:
 
  • Het tijdconcept van geld: een euro nu is meer waard dan een euro in de toekomst. Het verschil wordt uitgedrukt in een rentevergoeding en een daarbij behorend rentepercentage.
  • Het principe van samengestelde interest: rente over de hoofdsom groeit aan en hierover wordt weer rente berekend, rente over rente dus.
 
Ofschoon er vele varianten voorkomen in de wijze van aflossen van de hoofdsom of geldlening, is de annuïteiten-variant, waarbij een vast bedrag per periode betaald moet worden, de meest voorkomende methode.
 
          Download
 
Werking
Zelf opzetten van de rekenbladen
Blad Input
Blad Aflossingsschema

In dit artikel leert u hoe u een realistisch aflossingschema opstelt. Het resultaat, een compleet uitgewerkt Excel-werkboek, is ook te downloaden. Het artikel is bedoeld voor wie al de nodige ervaring met Excel heeft. U kunt het best eerst het werkboek downloaden en aan de hand van de tekst leren begrijpen hoe het werkboek is opgebouwd en hoe het werkt.
 
In het bedrag van afbetaling van een lening zit een deel aflossing en een deel rente. Aan het begin van de looptijd betaalt u relatief meer rente dan aflossing. Aan het einde van de looptijd is dit juist andersom. Dit heeft vooral fiscale redenen, omdat u in het begin meer rente kunt aftrekken. Het vaste betalingsbedrag noemen we ook wel annuïteit. Wat het aandeel rente en het aandeel aflossing in dit vaste bedrag is, wordt door deze applicatie van jaar tot jaar berekend.
 
In vele voorbeeldberekeningen wordt eenvoudigheidshalve uitgegaan van het feit dat het rentepercentage over de gehele looptijd onveranderd blijft. In werkelijkheid kan de rente in het geval van langlopende leningen zoals hypotheken maar gedurende een bepaalde, meestal vooraf overeengekomen tijd constant zijn, en na verloop van tijd kan het rentepercentage aan de nieuwe rentestand worden aangepast.

Werking

Open het gedownloade werkboek. Krijgt u een melding over een te hoge macro-beveiliging, kies dan eerst Extra >> Macro >> Beveiliging en verlaag de beveiliging naar Laag of Gemiddeld. Open het werkboek opnieuw.
 
Het werkboek telt twee belangrijke werkbladen: Input en Aflossingsschema. Op het werkblad Input vult u de gegevens van de lening in, zoals het hypotheek- of geleende bedrag, de rente, de looptijd in jaren et cetera. Direct na elke verandering wordt de tabel op werkblad Aflossingsschema bijgewerkt, maar voor een volledige bijwerking moet u op de knop Bereken klikken. Daarmee activeert u een macro die de termijnen berekent.
 
Schermafbeelding: Input data lening
 
De kolommen in deze tabel moet u als volgt interpreteren:
  • Jaar: de periode (jaar) waarop de Excel-rij betrekking heeft.
  • Vaste termijn periode: hier wordt berekend tot welk jaar de vaste rentetermijn loopt. Dit is afhankelijk van hetgeen u als vaste rentetermijn heeft ingevoerd in het Input-blad.
  • Rente%: het rentepercentage dat geldig is voor het desbetreffende jaar. Deze kolom moet u handmatig aanpassen. In principe wordt in alle cellen het rentepercentage overgenomen uit het gele invulvenster, maar u kunt hier de rente per periode aanpassen. U dient er wel op te letten dat het rentepercentage constant is gedurende een vaste rentetermijn. Dus in het voorbeeld moet per 5 jaren het daarbijbehorende rentepercentage ook constant zijn.
  • Aantal perioden: hier wordt aangegeven hoeveel jaren de lening nog loopt tegen het bijbehorende rentepercentage. Ook hier dient u de set cijfers per vaste rentetermijn constant te houden. De cijfers worden hier handmatig ingevoerd.
  • Betaling: het vaste bedrag voor het betreffende jaar. Dit bedrag is constant gedurende de vaste rentetermijn. Dit bedrag wordt berekend.
  • Hoofdsom: geeft aan welk deel van de betaling betrekking heeft op de feitelijke hoofdsom. Dit bedrag wordt berekend.
  • Rente: is het deel van de betaling dat betrekking heeft op het rentedeel. Dit bedrag wordt berekend.
  • Cumulatieve hoofdsom: berekent de totale hoofdsom tot en met het desbetreffende jaar. Aan het eind van de looptijd moet het eindbedrag gelijk zijn aan de geleende hoofdsom. Dit bedrag is berekend.
  • Cumulatieve rente: is het totale rentebedrag tot en met het desbetreffende jaar. Dit bedrag is berekend.
  • Restant hoofdsom: geeft de restantschuld aan tot en met het desbetreffende jaar. Ook deze kolom wordt berekend.
 
Het schema is afgebakend tot 25 jaar. Hebt u een lening voor 10 jaar, dan worden de resultaten in de cellen van jaar 11 tot en met 25 door de Bereken-knop automatisch onzichtbaar gemaakt. Doorgaans is het bedrag in de laatste cel 0 (nul), maar soms blijft er een restbedrag over, dat dan nog verschuldigd is.
 

Zelf opzetten van de rekenbladen

Met behulp van slimme formules is een dynamisch aflossingschema te maken. Dat wil zeggen dat wanneer bepaalde inputvariabelen wijzigen het aflossingschema automatisch wordt herberekend. Een belangrijk uitgangspunt bij het maken van een rekenmodel is het scheiden van de inputvariabelen en de output.
 

Blad Input

Schermafbeelding: Inputvelden
Om het geheel visueel aantrekkelijk te maken wordt het gehele blad eerst grijs gekleurd en het inputgebied voorzien van een lichtgele kleur. De feitelijke inputvelden worden wit weergegeven en voorzien van een lichte omkadering. De hoofdsom wordt in euro's weergegeven. Het rentepercentage wordt in procenten opgemaakt. De getallen voor aflossingstermijn en vaste termijn worden gecentreerd. Elk van de hier afgebeelde inputvelden heeft een bijbehorende bereiknaam.
 
De keuzelijst of 'dropdown box' in cel F16 is aangemaakt met behulp van de menu-optie Beeld >> Werkbalken >> Formulieren. Uit de Formulierenbalk is de knop Keuzelijst met invoervak (ComboBox) gekozen. De instellingen via Opmaak Besturingselement ziet u vermeld in onderstaand dialoogvenster (Format Control).
 
Schermafbeelding: Format Control
 
Zowel LijstType als TellerType zijn bereiknamen die voorkomen in een afzonderlijk hulpwerkblad, genaamd Lijst:
 
Schermafbeelding: LijstType en TellerType
 
 
Schermafbeelding: LijstType en TellerType
 
Tenslotte is in cel F16 op het blad Input nog de volgende formule ingevoerd:
 
=IF(TellerType=1,1,0)
 

Blad aflossingsschema

Voor de feitelijke berekeningen van aflossingen/rente en het afbeelden van het aflossingsschema is een apart blad aangemaakt, genaamd Aflossingsschema. Dit blad ziet er als volgt uit:
 
Schermafbeelding: Aflossingschema
 
De cijfers in de kolommen C en D (rente% en aantal perioden) moeten handmatig worden ingevoerd. De rest van de kolommen worden door middel van formules berekend. Het schema bevat de volgende formules:
 
Schermafbeelding: Formules Aflossingschema
 
 
 

 
Schermafbeelding: Formules aflossingschema
 
Werkt u met de Nederlandstalige versie van Excel, dan moet u de scheidingstekens (hier een puntkomma) vervangen door een komma en de functienamen. De equivalente functienamen zijn:
  • IF=ALS
  • MOD=REST
  • PMT=BET
  • PPMT=PBET
  • IMPT=IBET
  • OFFSET=VERSCHUIVING
  • SUM=SOM
 
U dient het aantal regels van het aflossingsschema aan te passen aan de looptijd zoals genoemd in het Inputblad. Dit gaat vrij eenvoudig. U kunt de formules van regel 4 zoveel regels naar beneden kopiëren als nodig is.
 
Let op:
  • Handmatige invoer moet geschieden voor kolommen C en D zoals eerder uitgelegd.
  • De cellen A3 en B3 moeten voorzien zijn van een nul.
  • De cel A4 moet voorzien zijn van het getal één.
 

Tot slot

De hier besproken methode stelt u in staat om vlot aflossingschema's op te stellen die rekening houden met variabele rente en verschillende looptijden. Het voorbeeld sluit derhalve goed aan bij de realiteit. Het rekenmodel kan door middel van VBA nog verder worden geautomatiseerd waardoor u met een druk op de knop bijvoorbeeld wordt begeleid om de rentepercentages per vaste rentetermijn in te geven.
 

Gerelateerde artikelen

 
Abonneer u op de nieuwsbrief
.

©2009 Microsoft Corporation. Alle rechten voorbehouden. Contact opnemen |Gebruiksvoorwaarden |Handelsmerken |Privacyverklaring