Protektahan ang iyong datos at identidad
Huwag hayaang manakaw ang mahahalagang impormasyon gaya ng iyong mga password, student ID number o bank card PINs. Gamit ang impormasyong ito, puwede silang:
- Bumili ng mga bagay gamit ang bank account mo
- Isapubliko ang mga retrato at mensahe mo
- Magmensahe sa mga kaibigan mo, titser o pamilya na parang ikaw ang nagpadala
- Gamitin ang social media account mo
Ano ang magandang password?
Unang panlaban ang password mo. Siguraduhing hindi ito mahuhulaan.
Malakas
- Hindi bababa sa 8 character
- Halo ang malaki at maliit na letra
- Mga numero at simbolo
- Ibang password para sa bawat account
Mahina
- Nauulit na numero (5555)
- Sunuran ng numero (1234)
- Pangalan, kapanganakan, alagang hayop, pangalan ng popular na tao
Magandang gawain
- Huwag sabihin sa iba ang mga password
- Palitan ang password mo kada buwan
- Gumamit ng password manager
- Piliin ang identipikasyong dual factor – hal., ipapadala sa mobile mo ang isang log-in code
Paano matukoy ang phishing
Puwedeng tangkaing nakawin ng mga malicious software at phishing scam ang impormasyon mo o makompromiso ang device mo. Maging alerto sa mga email, internet pop-up, robocall o text na may mga sumusunod:
Di-inaasahang maganda o masamang balita
Sasabihin ng scammer na nanalo ka ng isang milyong dolyar; na-overchage ka at may malaking refund; may babayaran kang multa; o kailangan ng “tech support” ang ilang detalye.
Hiling para sa personal na datos
Karaniwang hinihiling sa phishing scam na iklik mo ang link para ma-‘verify’ ang iyong mga bank account detail, credit card number, bertdey, atbp. Hihilingin nila na i-update ang iyong username at/o ireset ang password mo.
May attachment ito
Karaniwang isang attachment ang malware na diumano ay retrato o file na humihiling na mabuksan mo. Kapag binuksan, mai-infect ang kompyuter mo at puwedeng magamit ang inbox mo para mag-email at baka ma-infect ang mga contact mo.
Mukha itong opisyal at kailangang asikasuhin agad
Madalas gamitin ng scammer ang logo ng organisasyon na ginagaya nila, kaya maging alerto sa mga email address o logo na parang may mali. Madalas na hihilingin sa iyong kumilos agad para hindi mo mapansin ang maling email address at nang maloko ka nila.
Itanong ito sa sarili
- “Agaran” ba ang mensaheng ito?
- May pagbabanta ba?
- Mali ba ang ispeling o grammar?
- Tatanungin ba talaga ito ng aking bangko/eskuwelahan/gobyerno?
Tingnang mabuti
- Mukha bang kakatwa ang link na ito? Hal. sa halip na paypal.com ay payal.com
- Nakakaduda ba ang email address? Hal. sa halip na galing sa name@microsoft.com ay sa microsafe@complaints.com
Ang dapat gawin…
- Kapag nakatanggap ka ng email na may nakakadudang attachment, burahin agad at huwag iklik ang attachment
- Abisuhan at ipadala ang mga scam email sa ginagayang kompanya
- Bigyang babala ang pamilya at mga kaibigan
Mabilis na Quiz!
Gaano ka kagaling na protektahan ang sarili online?